Dünya Çiftçiler Günü'nde acı tablo: Borçlanarak üretiyoruz

TZOB'un 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü'nde yaptığı açıklama Türkiye'deki tarımsal üretimin içinde bulunduğu krizi ortaya koydu. Çiftçiler iklim krizi, borç yükü ve genç nüfus kaybı gibi pek çok sorunla boğuşuyor. Çiftçiye verilen destekler yetersiz kalırken alım fiyatları çiftçiyi enflasyonun altında eziyor...

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Uluslararası Tarım Üreticileri Federasyonu (IFAP) tarafından alınan kararla 1984 yılından bu yana her yıl tüm dünyada kutlanan 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü dolayısıyla basın açıklaması yaptı.

Bayraktar, iklim krizinden girdi maliyetlerine, üreticilerin borç yükünden gençlerin tarımdan uzaklaşmasına kadar birçok sorunu gündeme taşıdı.

Tarımın stratejik önemine dikkat çeken Bayraktar, “Dünya genelinde iklim krizinin etkileri giderek derinleşiyor. Kuraklık, ani hava olayları ve tarımsal üretimdeki dalgalanmalar, hem üreticiyi hem de tüketiciyi zorluyor. Küresel fiyat dalgalanmaları ve jeopolitik gelişmeler, gıda tedarik zincirlerini tehdit ediyor” dedi.

Bayraktar, 2025 yılına sadece beş ay girilmişken yaşanan afetlerin tarım sektörünü derinden sarstığını belirtti. Şubat ayında Mersin, Adana ve Hatay başta olmak üzere birçok ilde yaşanan zirai don olayının ardından, Nisan ayında 65 ilde zirai don olaylarının tarıma ciddi zarar verdiğini söyledi.

AFETLER SON 13 YILDA 4 KATINA ÇIKTI

Açıklamasında, “Fındık, kayısı, üzüm gibi ihraç ürünlerimiz başta olmak üzere çok sayıda ürün zarar gördü. Akdeniz havzasındaki Türkiye, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkelerin başında geliyor. 2011 yılında 324 olan doğal afet sayısı, 2024’te 1257’ye ulaştı,” ifadelerini kullanan Bayraktar, çiftçilerin hızlı ve adil bir şekilde desteklenmesi gerektiğini belirtti.

Yüksek girdi maliyetlerine de değinen Bayraktar, çiftçilerin üretimi büyük oranda borçlanarak gerçekleştirdiğini söyledi.

Bayraktar, “Gübre, mazot, yem, ilaç, elektrik, tohum, sulama ve işçilik maliyetleri sürekli artıyor. Çiftçilerimizin bankalara olan borcu 2025 yılı Mart ayında bir önceki yıla göre yüzde 50 artarak 996 milyar lirayı aştı” dedi.

Buğday hasadının başladığı Çukurova’da doğal afetler nedeniyle verim kaybı yaşandığını kaydeden Bayraktar, müdahale alım fiyatlarının enflasyonun altında kalmaması gerektiğini vurguladı.

ÇİFTÇİ YAŞLANIYOR

Bayraktar, kırsalda genç nüfusun giderek azaldığını ve yaş ortalamasının 59’a yükseldiğini belirtti.

“Tarımda kayıtlı genç çiftçi oranı yüzde 5’in altına düştü. SGK’ya kayıtlı çiftçi sayısı 2021’de 1 milyon iken, 2024 sonunda 419 bine düştü. 1,1 milyon çiftçi sistemin dışına çıktı” diyen Bayraktar, özellikle genç ve kadın çiftçilere sosyal güvenlik destekleri verilmesi gerektiğini söyledi.

'HAYVANCILIK POTANSİYELİNİ KULLANAMIYORUZ'

Hayvancılık sektöründeki sorunlara da dikkat çeken Bayraktar, maliyetlerin artışı ve üretici fiyatlarının düşüklüğünün sektörü zorladığını belirtti. Küçük aile işletmelerinin desteklenmesinin şart olduğunu ifade eden Bayraktar, "Hayvansal gıda arzını sürdürülebilir kılmak için ürünlerin yeterli ve güvenli bir pazara ulaşması gerekiyor. Aksi takdirde üretici kırsaldan göç ediyor" uyarısında bulundu.

Nefes