YKS'ye başvuran sayısında tarihi düşüş: "Diplomaya duyulan güven azalıyor"

Bu sene 20-21 Haziran’da yapılacak Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) için başvuru sayıları açıklandı. Buna göre bu yıl sınava girmek için 2 milyon 425 bin 560 aday başvuru yaptı. Üniversite diplomasının garanti iş anlamadığına gelmediğini fark eden gençler, üniversite yerine daha rahat iş bulacakları alternatif eğitim ve kariyerlere yöneldi. 2026 itibariyle üniversite sınavına başvuranların sayısı 2020 seviyelerine geriledi.

Son üç yıldır düşüş eğilimine giren başvuru sayıları, 2026 itibarıyla yeniden 2020 seviyelerine geriledi. Başvuru verilerini gazetemize değerlendiren eğitim uzmanı Salim Ünsal, sayılardaki değişimin son yıllardaki politika ve gelişmelerle yakından ilişkili olduğunu ifade etti.

BARAJIN KALDIRILMASI BAŞVURULARI ARTIRDI

Ünsal’a göre başvuru sayılarındaki yükseliş ve düşüşlerin en önemli kırılma noktalarından biri 2022 yılında YKS puan barajlarının kaldırılması oldu. 2021’de baraj uygulaması varken 2,6 milyon civarında olan başvuru sayısı, barajın kaldırılmasıyla birlikte 2022’de yaklaşık 635 bin artarak 3,2 milyona çıktı. Bu artışın büyük ölçüde barajların kaldırılmasının oluşturduğu motivasyondan kaynaklandığı ifade edildi.

2023’TE BAŞVURULAR ZİRVE YAPTI

2023 yılında ise 6 Şubat depremlerinin ardından, deprem bölgesindeki 11 ilde adaylardan sınav ücretinin alınmaması kararı alındı. Bu uygulama, YKS tarihinde ilk defa 3 milyon 527 bin başvuruyla rekor kırılmasına yol açtı.

2023’ÜN ARDINDAN DÜŞÜŞ EĞİLİMİ

Ancak bu zirvenin ardından başvurular yeniden düşüşe geçti; önce 3,1 milyona, ardından 2,5 milyon seviyesine geriledi. 2026 yılı itibarıyla başvuru sayıları 2020’deki seviyelere dönmüş oldu.

DİPLOMA İHTİYACI AZALIYOR

Uzmanlara göre üniversite sınavına başvuru sayısını belirleyen birçok unsur bulunuyor. Bunların başında akademik eğitime ve üniversite diplomasına duyulan ihtiyaç geliyor. Bunun yanında üniversiteye alternatif eğitim ve kariyer yollarının varlığı, genç nüfusun gittikçe azalmaya başlaması, üniversite kontenjanlarının durumu ve ekonomik şartlar da önemli rol oynuyor. Son yıllarda özellikle eğitim, barınma ve beslenme giderlerindeki artış, gençlerin üniversite tercihlerini etkileyen faktörler arasında gösteriliyor. Mezuniyet sonrası iş ve istihdama geçişte yaşanan zorluklar da üniversiteye yönelik motivasyonu doğrudan etkiliyor.

BAŞVURANLARIN YÜZDE 70’İ MEZUN

Başvuruların dağılımı da dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor. Adayların yaklaşık %30’u ilk defa sınava girecek son sınıf öğrencilerinden, %70’i ise daha önce sınava girmiş mezun adaylardan oluşuyor. Uzmanlara göre her yıl ortalama 800-900 bin son sınıf öğrencisi ilk defa sınav havuzuna girerken, toplam başvuru sayısını asıl belirleyen kesim mezun adaylar oluyor.

KONTENJAN DÜŞÜŞÜ MEZUNA KALANLARI ARTTIRDI

Üniversite kontenjanlarının da tabloyu etkilediğine dikkat çekiliyor. Geçen yıl kontenjanların yaklaşık 190 bin azaltılması, mezun aday sayısını artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Kontenjanların önümüzdeki yıllarda da kısmen azalmasının, sınava giren toplam aday sayısını uzun süre 2,5 milyon civarında tutabileceği öngörülüyor. Uzmanlara göre gençlerin üniversite diplomasına duyduğu güven geçmişe kıyasla azalsa da alternatif seçeneklerin sınırlı olması nedeniyle üniversite sınavı hâlâ gençlerin en önemli eğitim ve kariyer rotası olmaya devam ediyor.

Gerçek Gündem

Kaynak: Türkiye