Atatürk'ün paha biçilemeyen mirası ortaya çıktı

Atatürk'ün Türk milletine bıraktığı paha biçilemeyen mirası, sözlerinde ortaya çıktı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusunun o mirası, kendisinin açıkça ifade ettiği şekliyle bilimdir. Zaferin sırrını bilim ve fende gören Atatürk, vefatının 88. yılında dahi milletine ışık tutuyor.

Atatürk'ün çevresindekilere söylediği resmi kaynaklarda aktarılan "Beni övme sözlerini bırakınız; gelecek için neler yapacağız, onları söyleyin!" sözü, 10 Kasım'da onu nasıl anmak gerektiğine de cevap veriyor. Övgüyü bırakıp geleceği konuşmamızı istemişti. Gelecek konuşulacaksa söz bilimden açılmak zorunda. Çünkü Atatürk, bilim demektir.

10 Kasım 1938'de aramızdan ayrılan Atatürk, ezberlenecek kurallar bırakmadı. Bıraktığı şey bir yöntemdi. Sormak ve araştırmak dolayısıyla bilimle hareket etmek onun milletine en büyük fikir mirası oldu. Bugün uzaya uydu gönderen mühendis de, yeni bir ilaç geliştiren bilim insanı da aynı yöntemle çalışıyor.

İnsanlık bir gün Mars'ta yaşayacaksa, bugün çaresiz sayılan hastalıklara çare bulacaksa, bunu ancak bilimle başaracak. Bilimde ileri giden toplumlar, her geçen yıl diğerleriyle aralarındaki mesafeyi biraz daha açıyor. Atatürk bu gerçeği tam bir asır önce, ülke işgal altındayken görmüştü.

SAVAŞIN ORTASINDA ÖĞRETMENLERİ TOPLAYIP ANLATTI

Temmuz 1921. Yunan ordusu 13 Temmuz'da Afyon ve Bilecik'i almış, Kütahya-Eskişehir muharebeleri bütün şiddetiyle sürüyordu. Aktarılanlara göre, Ankara'da toplanacak öğretmen kongresinin ertelenmesi önerildi; Mustafa Kemal Paşa buna karşı çıktı.

Maarif Kongresi 15 Temmuz 1921'de Ankara'da toplandı. Mustafa Kemal Paşa cepheden gelerek 250'yi aşkın kadın ve erkek öğretmenin karşısına çıktı ve açılış konuşmasını yaptı:

"Silahla olduğu gibi beyniyle de mücadele eden milletimizin, birinci alanda olduğu gibi ikinci alanda da zafer kazanacağına şüphem yoktur."

Kongre sürerken ordu Eskişehir'i boşaltmak zorunda kaldı. Ankara'daki öğretmenler ise o günlerde milli eğitimin temellerini tartışıyordu. Eskişehir düşerken, birkaç yüz kilometre geride okulların programı konuşuluyordu.

CEPHEDE BİLİMLE HAREKET ETTİ

Atatürk bilimi cepheye de taşıdı. Kocatepe'de kullandığı harita, Büyük Taarruz'un ilk sabahını Atatürk'ün Kocatepe'deki gözlem noktasından gösteriyor. 26 Ağustos 1922 sabahı saat 06.00'daki durumu gösteren çizimde tepeler tek tek adlandırılmış, birliklerin yeri ve taarruz yönleri oklarla işlenmiş, "sıklet merkezi" denilen mücadelenin yoğunlaştığı ana yüklenme bölgesi işaretlenmiş. Taarruzun ne kadar ayrıntılı planlandığı krokiden açıkça okunuyor.

Büyük Taarruz'da Kocatepe'den, Atatürk'ün görüş açısından sıklet merkezi bölgesi (26 Ağustos 1922, saat 06.00). Tepeler, birlikler ve taarruz yönleri tek tek işlenmiş.

Atatürk'ün bilimi kendine nasıl rehber edindiği, cephede kullandığı bu haritanın detaylarında görülüyor. Coğrafya ve matematik bilgisi askeri dehasıyla birleşince cephede zafer geldi.

"ZAFERİN SIRRI NEREDEDİR, BİLİR MİSİNİZ?"

27 Ekim 1922'de Bursa'ya giden Mustafa Kemal Paşa, ilk iş olarak İstanbul'dan gelen öğretmenlerle buluştu ve zaferin sırrını onlara açıkladı:

"Yurdumuzun en bayındır, en güzel yerlerini üç buçuk yıl kirli ayaklarıyla çiğneyen düşmanı yenen zaferin sırrı nerededir, bilir misiniz? Orduların yönetiminde bilim ve fen ilkelerini rehber edinmektir. Milletimizi yetiştirmek için okullarımızın, üniversitelerimizin kuruluşunda da aynı yolu izleyeceğiz. Evet, milletimizin siyasi ve sosyal hayatında, düşünce eğitiminde de rehberimiz bilim ve fen olacaktır."

Aynı konuşmada Türkiye'nin dünyaya kapanamayacağını da vurguladı:

"Ülkemizi bir çember içine alıp dünyayla ilgisiz yaşayamayız. Tersine, yükselmiş, ilerlemiş, uygar bir millet olarak uygarlık düzeyinin üzerinde yaşayacağız. Bu hayat ancak bilim ve fenle olur. Bilim ve fen nerede ise oradan alacağız ve milletin her bireyinin kafasına koyacağız. Bilim ve fen için kayıt ve şart yoktur."

"HAYATTA EN HAKİKİ YOL GÖSTERİCİ İLİMDİR"

Atatürk'ün bilimle ilgili en çok bilinen sözü, 22 Eylül 1924'te Samsun'da öğretmenlere yaptığı konuşmadan. Sözün kısa biçimi bugün Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin cephesinde yazılı:

"Hayatta en hakiki mürşit (yol gösterici) ilimdir."

Konuşmanın tamamında ise Atatürk, bilimin durağan değil, sürekli ilerleyen bir yol gösterici olduğunun altını çiziyordu:

"Dünyada her şey için, uygarlık için, hayat için, başarı için en gerçek yol gösterici bilimdir, fendir. Bilim ve fennin dışında yol gösterici aramak gaflettir, bilgisizliktir, doğru yoldan sapmaktır. Yalnız, bilimin ve fennin yaşadığımız her dakikadaki aşamalarının gelişimini kavramak ve ilerlemelerini zamanında izlemek şarttır."

Atatürk bu sözlerle bilimin bir kez öğrenilip bırakılacak bir şey olmadığına, sürekli takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyordu.

İKİNCİ ORDU: İRFAN ORDUSU

1927 nüfus sayımına göre Türkiye'de her on kişiden ancak biri okuma yazma biliyordu. Atatürk bu tabloyu değiştirmek için elini taşın altına koydu. 1928 yazında ve sonbaharında ili il gezdi, eline tebeşiri alıp kara tahtanın başına geçti ve halka yeni Türk harflerini bizzat öğretti.

Her yaştan vatandaşa okuma yazma öğreten Millet Mektepleri açıldı. Atatürk bu okulların Başöğretmeni oldu. Okuma yazma bilenlerin oranı, 1935'e gelindiğinde iki katına çıktı. Bir milletin bilim üretebilmesi için önce okuyabilmesi gerekiyordu. Harf Devrimi'ni bu yüzden bilime yapılan ilk büyük yatırım olarak da okumak mümkün.

Atatürk, savaş meydanlarında kazanılan zaferlerin kalıcı olabilmesi için ikinci bir orduya ihtiyaç olduğunu sık sık dile getirdi. Kütahya'da öğretmenlerle buluşmasında, bir milletin savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler kazanırsa kazansın, bu zaferlerin kalıcı sonuç vermesinin ancak "irfan ordusu" ile mümkün olacağını söyledi. Bu ordunun neferleri öğretmenlerdi.

"TÜRK MİLLETİNİN UYGARLIK YOLUNDA ELİNDE TUTTUĞU MEŞALE, POZİTİF BİLİMDİR"

Cumhuriyet'in 10. yılında, 29 Ekim 1933'te okuduğu Onuncu Yıl Nutku'nda Atatürk, milletin önüne yeni bir hedef koydu. "Milli kültürümüzü çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkaracağız." hedefine hangi ışıkla yürüneceğini de aynı konuşmada açıkça söyledi:

"Türk milletinin yürümekte olduğu ilerleme ve uygarlık yolunda elinde ve kafasında tuttuğu meşale, pozitif bilimdir."

MANEVİ MİRASI BİLİM

Atatürk'e atfedilen ve bugün en çok anılan sözlerinden biri, bıraktığı mirasın adını da koyuyor:

"Benim manevi mirasım bilim ve akıldır. Benden sonra beni benimsemek isteyenler, bu temel eksen üzerinde aklın ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar."

Bu sözlerin bir asır sonra da bize rehberlik etmesinin sebebi, işaret ettikleri hedefin bugün de aydınlık olması. Atatürk'ü anmanın en sahici biçimi, o hedefe yürümeye devam etmek. Pusulası da bir asırdır değişmedi: soran, araştıran bir yöntem ve bilim.

Paha biçilemeyen miras da tam olarak bu: Bilime yatırım yapıldıkça değeri artan bir miras.

ATATÜRK'ÜN BİLİMİ İŞARET EDEN SÖZLERİ

Atatürk'ün bilimi yol gösterici olarak işaret ettiği o sözleri şu şekilde:

"Ben manevi miras olarak hiçbir katı kural, hiçbir dogma, hiçbir donmuş, kalıplaşmış kural bırakmıyorum. Benim manevi mirasım bilim ve akıldır. Benden sonra, beni benimsemek isteyenler, bu temel eksen üzerinde aklın ve bilimin rehberliğini kabul ederlerse, manevi mirasçılarım olurlar."

"Bilim ve fen nerede ise oradan alacağız ve her ulus bireyinin kafasına koyacağız. Bilim ve fen için kayıt ve şart yoktur."

"Bir ulusun asker ordusu ne kadar güçlü olursa olsun, kazandığı zafer ne kadar yüce olursa olsun, bir ulus bilim ordusuna sahip değilse, savaş meydanlarında kazanılmış zaferlerin sonu olacaktır. Bu nedenle bir an önce büyük, mükemmel bir bilim ordusuna sahip olma zorunluluğu vardır."

"Biz cahil dediğimiz zaman, okulda okumamış olanları kastetmiyoruz. Kastettiğimiz ilim, gerçeği bilmektir. Yoksa okumuş olanlardan en büyük cahiller çıktığı gibi, hiç okumak bilmeyenlerden de gerçeği gören gerçek bilginler çıkabilir."

"Bu millet ve memleket ilme ve irfana çok muhtaç; eğitim ve öğretim görmek için, bilim ve fen almak için Avrupa’ya, Amerika’ya ve her tarafa çocuklarımızı göndermeye mecburuz. Bilim ve fen ve uzmanlık nerede varsa, sanat nerede varsa gidip öğrenmeye mecburuz. Çok çalışmaya mecburuz. Çalışmak demek ise boşuna yorulmak terlemek değildir. Zamanın gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü çağdaş buluşlardan olabildiğince yararlanmak zorunludur."

"Dünyada her şey için, maddiyat için, maneviyat için, hayat için, başarı için en hakiki yol gösterici bilimdir, fendir. Bilim ve fennin dışında yol gösterici aramak gaflettir, cahilliktir, doğru yoldan sapmaktır. Yalnız ilmin ve fennin yaşadığımız her dakikadaki aşamalarının gelişimini anlamak ve ilerlemeleri zamanında takip etmek şarttır."

"Geçmişte sayısız uygarlık kurmuş bir ırkın ve milletin çocukları olduğumuzu kanıtlamak için, yapmamız gereken şeylerin hepsini yaptığımızı ileri süremeyiz; bugüne ve yarına bırakılmış daha birçok büyük işlerimiz vardır. Bilimsel çalışmalar da bunlar arasındadır. Beni seven arkadaşlarıma tavsiyem şudur: Kendiniz için değil, fakat bağlı olduğunuz millet için el birliği ile çalışalım; çalışmaların en yükseği budur!"

"Bilim ve fennin yaşadığımız her dakikadaki aşamalarının gelişmesini kavramak ve izlemek şarttır. Kendinize sadık kalın, ancak gelişmiş bir halk olmamız için mutlaka gerekli olanı Batı'dan devralmayı öğrenin. Bilimi ve yeni fikirleri hayatınıza kabul edin. Eğer bunu yapmazsanız, bilimin ilerlemesi sizi mağlup edecektir."

"Okulun vereceği bilim ve fen sayesindedir ki Türk milleti, Türk sanatı, ekonomisi, Türk şiir ve edebiyatı, bütün güzellikleriyle gelişir."

"Memleketimizi bir çember içine alıp dünya ile alakasız yaşayamayız. Aksine yükselmiş, ilerlemiş, medeni bir millet olarak medeniyet düzeyinin üzerinde yaşayacağız. Bu hayat ancak bilim ve fen ile olur. Bilim ve fen nerede ise oradan olacağız ve her millet ferdinin kafasına koyacağız. Bilim ve fen için kayıt ve şart yoktur."

"Toplumu gerçek amacına, gerçek mutluluğuna ulaştırmak için iki orduya gerek vardır. Biri vatanın hayatını kurtaran asker ordusu, diğeri ulusun geleceğini yoğuran bilim ordusudur. Bu ordulardan her ikisi de aynı derece gerekli, kıymetlidir, her ikisi de hayatidir. Ancak bilim ordusunun kıymet ve kutsallığını anlatmak için şunu söyleyeyim ki, bilim ordusu, ölen ve öldüren birinci orduya, niçin ölüp, niçin öldürdüğünü öğreten ordudur."

"Türk milletinin yürümekte olduğu ilerleme ve uygarlık yolunda, elinde ve kafasında tuttuğu meşale pozitif bilimdir."

"Uygarlık yolunda başarı yenileşmeye bağlıdır. Sosyal hayatta, ekonomik hayatta, bilim ve fen alanında başarılı olmak için yegane gelişme ve ilerleme yolu budur."

"Ülkemizin en ileri, en hoş, en güzel yerlerini üç buçuk sene kirli ayaklarıyla çiğneyen düşmanı yenen başarının gizemi nerededir bilir misiniz? Orduların yönetiminde bilim ve fen esaslarını yol gösterici almaktır. Ulusumuzu yetiştirmek için asıl olan okullarımızın, üniversitelerimizin kuruluşunda aynı yolu izleyeceğiz. Evet, ulusumuzun, siyasi, sosyal yaşamında, ulusumuzun düşünce eğitiminde de yol göstericimiz bilim ve fen olacaktır."

"Yükselmiş, ilerlemiş medeni bir millet olarak medeniyet düzeyinin üzerinde yaşayacağız. Bu hayat ancak bilim ve fenle olur. Bilim ve fen için kayıt ve şart yoktur."

ATATÜRK'ÜN İZİNDEN GİTMEK İSTİYORSANIZ BİLİMİ TAKİP EDİN

Bu sözlerden anlaşılacağı gibi bilimin önemi Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk için çok önemlidir.
Çünkü, bilim varsa medeniyet ve çağdaş insanlık vardır.
Bilim yoksa karanlık vardır.
Ve bir gün insanoğlu Mars'a gidecek, orada koloni kuracak, galaksiler arasında seyahat yapacaksa bu bilim sayesinde olacaktır.
Ve bir gün insanoğlu tüm hastalıkların çaresini bulacaksa bu da yine bilim sayesinde olacaktır. Hatta bir gün insanoğlu ölümün bile ilacını bulacaksa bu da bilim sayesinde olacaktır...
İşte bu yüzden Atatürk demek bilim demektir, Atatürk demek ilim demektir..
Günümüze bakarsak da bilimde ileri olan ülkeler yaptık savaş aletleriyle bile diğer uluslara üstünlük sağlıyorlar..
Bu bile bilimin ne kadar önemli olduğu göstermektedir...
Bu yüzden Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün en büyük hazinesi bilim ve ilimdir...
Atatürk'ü anlamak istiyorsanız bilimden yana olmanız yeterlidir...
Atatürk paha biçilmez en büyük hazinesini de Türk gençliğine bırakmıştır...

NEFES