Bankaların kasası doldu, halkın cepleri boşaldı

Faiz artışlarının başladığı Haziran 2023’e göre bankalar, tüketici kredilerinden 4 kat, kredi kartlarından 10 kat daha fazla faiz geliri elde etti. Takipteki alacaklardan kaynaklanan faiz gelirinde de yüzde 417 artış kaydedildi.

Merkez Bankası’nın Haziran 2023 itibarıyla başlattığı faiz artışı süreci, özellikle bankaların kredi ve kredi kartı faiz gelirlerinde rekor artışlara neden oldu. Ancak bu artışların ekonomik yükü doğrudan halkın sırtına yüklendi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2023 Genel Seçimlerinin ardından görevi devraldığında, politika faizi yüzde 8,5, enflasyon yüzde 38 seviyesinde seyrediyordu. Merkez Bankası Başkanlığı’na Hafize Gaye Erkan’ın atanmasıyla birlikte tamamlanan yeni ekonomi yönetimi, Haziran 2023’te ilk faiz artışına başladı. Politika faizi yüzde 15’e çıkarıldı ve ‘rasyonel zemine dönüş’ adımları, takip eden aylarda da devam etti. Son olarak yerel seçimlerin öncesinde yapılan 500 baz puanlık artışla faiz yüzde 50’ye çıkarıldı ve son sekiz aydır sabit tutuluyor.

Ancak yüksek faize rağmen enflasyon istenilen düzeyde gerilemedi. Mayıs 2024’te yüzde 75,45 ile zirveye ulaşan enflasyon Kasım 2024 itibarıyla yüzde 47,09’a düşse de, Şimşek’in göreve geldiği Haziran 2023’teki seviyesinin üzerinde bulunuyor.

Faiz artışı döneminde bankaların faiz gelirleri de çok ciddi bir artış gösterdi, bu maliyet çoğunlukla halk tarafından karşılandı. Tüketici kredileri, kredi kartı borçları ve takipteki alacakların faiz gelirlerindeki bu artış, yurttaşın borçlanma maliyetlerini çok daha ağır bir hale getirdi. Faiz oranlarındaki artış, bireylerin kredi kullanım maliyetlerini katlanılmaz hale getirdi. Faiz artışının başladığı Haziran 2023’te bankaların tüketici kredilerinden sağladığı faiz geliri 114 milyon 588 bin TL seviyesindeydi. Ekim 2024’te bu rakam yüzde 262 artışla 414 milyon 866 bin TL’ye ulaştı.

KARTLARDA 10 KATA ÇIKTI

Bankaların kredi kartı kullanımından elde ettiği faiz gelirleri de benzer şekilde dramatik bir yükseliş gösterdi. Haziran 2023’te 27 milyon 2 bin TL olan bu gelir, Ekim 2024’te tam 273 milyon 706 bin TL’ye ulaşarak yüzde 914 artış gösterdi. Bu durum, kredi kartı kullanan milyonlarca yurttaşın faiz yükünün ciddi oranda arttığını gözler önünü serdi. Yüksek faiz politikası, geri ödenemeyen kredilerde de ciddi artışa yol açtı. Haziran 2023’te bankaların takipteki alacaklardan elde ettiği faiz gelirleri 7 milyon 655 bin TL seviyesindeyken, bu rakam Ekim 2024’te 39 milyon 627 bin TL’ye yükseldi. Artış oranı yüzde 417 olarak kaydedildi.

Bu dönemde bankacılık sektörünün net kârı ise yüzde 104 arttı. Merkez Bankası’nın bu hafta yapacağı Para Politikaları Kurulu (PPK) toplantısında faiz indirimi beklentileri ağır basarken bugüne kadar uygulanan yüksek faiz politikasının yarattığı yükün etkilerini yurttaş uzun vadede hissetmeye devam edecek.

BirGün