Enflasyon kahvaltı sofrasını yedi bitirdi

Vatandaş her yeni güne zamla başlıyor. 10 yıl önce 148 liraya kahvaltı sofrası donatılırken şimdi bu parayla yarım kilo peynir bile alınamıyor.

Her yeni zam mutfaktaki yangını büyütüyor. Süt, peynir, yumurta, çay ve zeytin gibi en temel besinlerden oluşan kahvaltı sofrası 10 yıl önce 148 liraya kurulurken arada geçen zamanda güne başlamanın maliyeti 23 kat artarak 3 bin 465 liraya ulaştı. Seneler önce kahvaltı sofrasının donatıldığı parayla şu anda yarım kilo peynir bile alınamıyor.

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) temmuz ayı verilerine göre; dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması yani açlık sınırı 36 bin 940 liraya çıktı. Mutfak enflasyonu yıllık ortalama yüzde 41 artarken mutfaktaki yangın da her geçen gün büyüdü. Yetişkin bir erkek için aylık gıda harcaması tutarı 11 bin 32 liraya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun ‘Tüketici Fiyat Endeksi, Ocak 2020’ verilerinden yola çıkarak yaptığımız hesaplamaya göre; 2016’da süt, beyaz peynir, yumurta, tereyağı, domates, salatalık, zeytin, bal ve çaydan oluşan temel bir kahvaltı sofrasının maliyeti 148.22 liraydı. Aradan geçen 10 yılda aynı kahvaltı sofrasına yüzde 2 bin 238 zam geldi. Bu tutar, en düşük emekli aylığının yüzde 15’i ediyor.

FİYAT YÜZDE 2.238 ARTTI

2016 ile 2026 yılları arasında en yüksek fiyat artışı tereyağında yaşanırken, bal, süt ve zeytin de en fazla zamlanan ürünler oldu. 2016’da kilogramı 33.04 liradan satılan tereyağı yüzde 917 zamla bugün 950 liraya yükseldi.

Tereyağının fiyatı 10 yılda 29 kat pahalandı. Balın kilogram fiyatı ise 35.11 liradan 1.000 liraya çıkarak yüzde 2 bin 748 zamlandı. Sütün litre fiyatı 2.90 liradan 80 liraya yükselirken yüzde 2 bin 659’luk artış kaydedildi. Zeytinin kilogram fiyatı da 16.55 liradan 450 liraya çıkarak yüzde 2 bin 619 oranında arttı.

Çaya zam yağdı

Temel kahvaltılık ürünlerde en yüksek artış gösteren diğer kalemlerden biri de çay oldu. Kilogram fiyatı 21.55 liradan 390 liraya yükselen çay son 10 yılda yüzde 1.710 zamlandı. Beyaz peynirin kilogram fiyatı 19.56 liradan 350 liraya çıkarak yüzde 1.689, salatalığın kilogram fiyatı 3.17 liradan 50 liraya yükselerek yüzde 1.477, domatesin kilogram fiyatı ise 3.44 liradan 45 liraya çıkarak yüzde 1.208 arttı. Kahvaltı sofralarının en temel ürünlerinden yumurtada da dikkat çekici artış yaşandı. 2016’da 12.90 liraya satılan 30’lu yumurta kolisinin fiyatı 2026 yılında 150 liraya yükseldi. Böylece yumurtadaki fiyat artışı yüzde 1.063 olarak hesaplandı.

NEFES