Et satışları son 1.5 ayda yüzde 50 geriledi: Yılbaşında yeni zam yolda

Dar gelirli artık sofraya et koyamaz hâle geldi. Asgari ücretlinin maaşıyla alabileceği dana eti miktarı 10 ayda 2,3 kilo, kuzu eti miktarı ise 3,3 kilo azaldı.

Alım gücü dip yapan vatandaş artık eti sadece kasap reyonlarında görebiliyor. Dar gelirli etin tadını da rengini de unuttu.

Dana etinin kilogram fiyatı ekim ayında 1.000 liraya, kuzu etinin kilosu 1.300 liraya dayandı. Kırmızı et fiyatları iki yılda ikiye katlanırken, yalnızca son bir yıldaki artış da yüzde 30’u aştı. Markette bu hafta kilosu 2 bin 650 liraya kadar yükselen kuzu pirzolanın 60 gramlık tek bir adedi 164 liraya çıktı. Bazı marketler 650 liraya, yarıdan fazlası yağ olan kuşbaşı bile satıyor.

FATURA KATLANIYOR

Haftada bir kilo et almak isteyen dört kişilik bir ailenin aylık dana eti faturası 2 bin 416 liradan 4 bin 312 liraya ulaştı. Satışlarda yüzde 50’ye varan düşüşler yaşanırken, etin yanına yaklaşamayan aileler protein ihtiyacını da karşılayamaz hâle geldi. Üstelik yılbaşında et fiyatlarına yeni zamlar yolda.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği’ne (TZOB) göre Ekim 2024’te kilogramı 557 lira olan dana eti, Ekim 2026’da yüzde 78,4; 669 lira olan kuzu etinin kilosu ise yüzde 82,8 zamlandı. Kırmızı etin yerine tercih edilen tavuk fiyatları da iki yılda yüzde 33,7 arttı. Ekimde üretici ile market arasındaki fiyat farkı kuzu etinde yüzde 86’ya, dana etinde yüzde 66,8’e yükseldi.

Haftada 1 kilo et alan ailenin aylık faturası (TL)

3 KİLO ET EKSİLDİ

Üreticide kuzu eti 657,97 liraya, dana eti 596,29 liraya satıldı. Et üreticilerine göre, üretici ile market arasındaki fiyat makası yükselen elektrik, mazot ve diğer işletme giderleriyle birlikte artıyor.

Ocakta asgari ücretle 30,5 kilo dana, 26,2 kilo kuzu eti alınabilirken ekimde bu miktar sırasıyla 28,2 ve 22,9 kiloya geriledi. Böylece asgari ücretli yalnızca 10 ayda maaşıyla alabileceği 2,3 kilo dana, 3,3 kilo kuzu etini kaybetti. Dana eti için ayrılması gereken tutar asgari ücretin yüzde 15,4’ünü, kuzu eti için gereken tutar ise yüzde 18,9’unu götürüyor.

Satışlar yüzde 50 düştü

ET ve Süt Ürünleri Üreticileri Derneği (ETBİR) Başkanı Ahmet Yücesan, vatandaşın alım gücünün gerilediğini, et tüketiminin düştüğünü söyledi. Yücesan, resmî verilerde kişi başına yıllık et tüketiminin 20 kilo olduğunu ancak bu rakamın sahadaki satışlara yansımadığını dile getirdi.

Tüketicinin son bir yılda tavuk etine yöneldiğini belirten Yücesan, “Bu süreçte kırmızı et satışları yüzde 30 geriledi. Son 1,5 aydır balık bolluğuyla fiyatların düşmesi de kırmızı eti olumsuz etkiledi. Buna bağlı satışlar yüzde 15-20 düştü” dedi.

6 aydır sabit kalan karkas et fiyatlarının 620 liraya yükseldiğini kaydeden Yücesan, artışın kasap tezgâhlarına yılbaşında zam olarak yansıyacağını, asgari ücret zamları kadar artış olacağını söyledi.

NEFES