Her gün 1 öğün her öğünde 1 kap sofradan eksildi

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, ABDİran savaşının, ekonomik krizi daha da derinleştirdiğini, eriyen ücretlerin dar gelirlinin sofrasını ve öğününü küçülttüğünü söyledi.

ABD ve İran arasında devam eden savaş enerji ve gıda fiyatlarına olumsuz etki etti. Uzun zamandır ekonomik kriz yaşayan Türkiye’de savaşın etkileri enflasyon üzerinde daha da yoğun hissedildi. Olan yine dar gelirli vatandaşa oldu. Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, “100 lira olan gıda harcamaları reel olarak 81 liraya düştü. Konut grubundaki artışın yüzde 40’ı aşması ile birlikte (barınma giderleri) bu gelişme hanelerin sofrasından bir öğünün azalması veya her öğünden birer kap yemeğin azalması anlamına geliyor” diye konuştu.

GEÇİM DERDİ BÜYÜYOR

Son bir yılda gıda harcamalarının beklentilerin tersine ortalama enflasyonun üstünde yüzde 37.8 düzeyinde artış gösterdiğini vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hanelerin geçimlik yaşam maliyetlerinin gelirlerinin üstünde artması özellikle yoksul hanelerde gıda harcamaları üstünde ayrıca baskı yaratmaktadır.  Hanelerin harcamaları içinde gıda harcamalarının payı en yoksul kesimde 2022’de yüzde 36’lardan 2025’te yüzde 28’lere düştü. Konut grubu harcamaları ise aynı dönemde yüzde 29’lardan yüzde 38’lere yükseldi. 2026’da bunun gıda aleyhine artarak devam edeceğini, düşük kalan gelir artışları ve gıda enflasyonu üzerinden söyleyebiliriz.”

Bütçede, yoksullara yönelik harcamaların, Hazine’nin ödeneklerde kısıntıya gittiği alanların başında geldiğini anlatan Yılmaz, “Yoksullara yönelik sosyal yardım harcamalarının bütçe içindeki payının en düşük düzeye gerilediği yıl, yüzde 2.71 ile 2026 oldu. Enflasyonun özellikle yoksulları ve çocukları vurması 2026 yılında daha sert yaşanıyor” dedi.

Maaşlar eridi vergi yükü arttı

Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, “Ortalama enflasyonun yüzde 20’ler yerine yüzde 30’ları aşması demek vergi dilimlerinin enflasyona göre düzeltilmediği bir yapıda çalışanların daha hızlı şekilde üst vergi dilimine girmeleri ve daha yüksek orandan vergi ödemek suretiyle gelirlerinin azalması anlamına geliyor" diye konuştu. Yılmaz, "Savaş, bu yönüyle çalışan ve emeklilerin maaşlarında önemli bir erimeye sebep oldu. Enflasyondaki yaklaşık 5 puanlık artış en düşük ücrette 1500 lira, ortalama ücrette 2 bin 300 lira olmak üzere bir azalmaya sebep oldu” ifadelerini kullandı.

Sözcü