MSCI'dan Türk piyasalarına kırmızı kart? Borsamız gelişmiş ülke liginden düşecek mi?

MSCI, Türkiye hisse senetlerine ilişkin bazı endeks değişikliklerini derhal yürürlüğe girmek üzere ikinci bir duyuruya kadar durdurdu. Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme görülmezse Türkiye endekslerinin gelişen piyasalar statüsünden çıkarılması için istişare başlatılması da değerlendirilebilecek.

MSCI, Türkiye hisse senetlerine yönelik bazı endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurma kararı aldı. Derhal yürürlüğe giren uygulama, yeni hisse eklenmesinden hisselerin daha büyük ölçekli endeks segmentlerine yükseltilmesine kadar dört başlığı kapsıyor.

Kararın arka planında, MSCI'nin 2026 Piyasa Sınıflandırması İncelemesi sırasında kurumsal yatırımcıların dile getirdiği endişeler yer aldı. Yatırımcılar, belirli küçük ölçekli şirketlerle yakından ilişkili fonların portföyleri üzerinden koordineli işlemler yapılabileceğine dikkat çekti. MSCI, bu tür işlemlerin fiili dolaşım oranlarına ilişkin hesaplamaların güvenilirliğini ve piyasa bütünlüğünü zedeleyebileceğini belirtti.

DÖRT TÜR DEĞİŞİKLİK DURDURULDU

Financial Times'ta yer alan habere göre, geçici uygulama kapsamında Türkiye hisse senetleri için şu değişiklikler yapılmayacak:

• Yabancı yatırımcı dahil etme faktörlerinde (FIF) artış.
• Endekslerde dikkate alınan pay sayısında (NOS) artış.
• MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Piyasa Endeksi'ne (IMI) yeni hisse eklenmesi.
• Hisselerin daha büyük ölçekli endeks segmentlerine yükseltilmesi.

ALINAN ÖNLEMLER BAŞLANGIÇ AŞAMASINDA

Türkiye'de yetkililerin çeşitli adımlar attığı belirtildi. Bunlar arasında, nihai faydalanıcısı zaten kapsam dışında tutulan payların fonlar üzerinden tutulan bölümünü de fiili dolaşım hesabının dışında bırakan bir çerçeve bulunuyor.

Ancak MSCI, önlemlerin henüz başlangıç aşamasında olduğunu kaydetti. Kurum, piyasada güven oluşturulması için uygulamaların tutarlı, sürdürülebilir ve bağımsız biçimde doğrulanabilir olması gerektiğini vurguladı.

MSCI'ye göre kalıcı iyileşme için gerçek faydalanıcıların ayrıntılı ve zamanında açıklanması, koordineli işlemlere karşı etkili gözetim ve yaptırım mekanizmalarının uygulanması gerekiyor. Kurum ayrıca fiili dolaşımı yapısal olarak bozulmuş hisselerin belirlenmesine yönelik şeffaf kurallar oluşturulmasını istedi.

HAZİRAN 2027'YE KADAR İLERLEME KOŞULU

Türkiye hisse piyasasını ve önlemlerin etkinliğini izlemeyi sürdürecek olan MSCI, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme görülmemesi halinde ek adımları değerlendirebilecek. Bu adımlar arasında Türkiye endekslerinin gelişen piyasalar statüsünden sınır piyasalar veya bağımsız piyasa statüsüne geçirilmesi için istişare başlatılması da bulunuyor.

Türkiye endekslerinin statüsü, MSCI'nin 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırması İncelemesi kapsamında yeniden ele alınacak.

MSCI NEDİR?

MSCI endeksleri, ABD dışındaki hisse senedi piyasalarının performansını ölçmek amacıyla oluşturulmuştur. Morgan Stanley Capital International’ın (MSCI) kökeni, Capital International tarafından 1968 yılında kurulan endekslere dayanmaktadır. 

Morgan Stanley, 1986 yılında Capital International’ın bu endekslere ilişkin haklarını lisanslamış ve endeksleri Morgan Stanley Capital International adıyla sunmaya başladı. MSCI endeksleri, özellikle 1980’lerin sonlarından itibaren yaygınlaşarak ABD dışındaki hisse senedi piyasalarının performansını ölçmek amacıyla kullanılan önemli referans (benchmark) göstergeler arasında yer aldı.

Morgan Stanley’nin 2004 yılında risk analizi ve portföy yönetimi hizmeti sunan Barra’yı satın almasının ardından şirket MSCI Barra adıyla faaliyet göstermeye başlamıştır. MSCI Inc., 2007 yılında halka arz edildi.

Başlangıçta ABD dışındaki hisse senetleri piyasalarının performansını ölçmek üzere geliştirilen MSCI endeksleri zamanla farklı ölçütlere göre genişletildi.

MSCI endeksleri Nasıl Oluşturulur?

MSCI endeksleri, farklı ülke ve bölgelerdeki hisse senedi piyasalarının performansını ölçmek için kullanılmaktadır. Bu nedenle endeksler ortak bir metodoloji çerçevesinde oluşturulmuş olsa da endeks oluşturma kriterleri farklılık gösterebilmektedir. Bu noktada kapsadıkları piyasalar, şirketler ve seçim ölçütleri birbirinden ayrışabilmektedir. 

Endeksler;

• Ülke ve bölge, 
• Gelişmişlik düzeyi,
• Şirket büyüklüğü, 
• Sektör ve tema,
• Yatırım yaklaşımı gibi kıstaslara göre oluşturulabilmektedir.

MSCI endekslerindeki şirketler large cap, mid cap ve small cap (büyük, orta, küçük) segmentlerine ayrılarak endekse dahil edilirler. Bazı endekslerde sadece büyük ve orta ölçekli şirketler yer alırken bazı endekslerde büyük, orta, küçük ölçekli şirketler yer alıyor.

Sözcü