Otomobil ihracatında 17 yılın dibi

Türkiye'nin otomobil ihracatı, 2026 yılında son 17 yılın en kötü ilk çeyrek performansına imza attı.

Türkiye otomobil sektörü için 2026 yılı hayal kırıklığıyla başladı.

Yurt içi otomobil satışları, 2026 yılı OcakMart döneminde geçen yıla göre yüzde 5,9 oranında düşüşle 210 bin 688 adede gerilerken, üretimde olduğu gibi ihracatta da olumsuz bir tabloyla karşı karşıya kalındı.

2009 SONRASI EN KÖTÜ İLK ÇEYREK

Otomobil üretimi ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 gerileyerek 181 bin 364 oldu. Otomobil ihracatı da bu dönemde yüzde 29 düşüşle 106 bin 341 adede geriledi.

Bu rakam, 2009 sonrasındaki 17 yılın en kötü ilk çeyrek performansı olarak kayıtlara geçti. Küresel finansal krizin etkili olduğu 2009 yılının ilk çeyreğinde 80 bin 13 adetlik ihracat rakamına ulaşılmıştı.

Otomobil ihracatındaki düşüşe, İş Yatırım'ın dün yayımladığı hisse senedi strateji raporunda da değinildi.

ELEKTRİKLİ VE ÇİN ETKİSİ

Rapora göre, 2026 yılı ilk çeyreğinde Türkiye'nin otomobil ihracatındaki düşüşte "elektrikli modellerin eksikliği ve Çinli oyuncuların rekabet üstünlüğü" etkili oldu.

İhracattaki düşüşün, sanayinin kapasite kullanım oranının 2025 yılı ilk çeyreğindeki yüzde 65’ten 2026 ilk çeyreğinde yüzde 60’a gerilemesine neden olduğu belirtilen raporda, "Avrupa pazarında özellikle binek araç segmentindeki Çinli oyuncuların liderliğindeki artan rekabet, değişen talep ve teknoloji dönüşümüne ek olarak jeopolitik risklerin tetiklediği ekonomik belirsizlikler 2026’da sektörün ihracatında belirleyici olacak. Çinli oyuncuların Avrupa ticari araç pazarındaki rekabette yer almaması nedeniyle yerli ticari araç üreticilerinin binek araç üreticilerine kıyasla daha avantajlı olduğunu düşünüyoruz" değerlendirmesine yer verildi.

Türkiye’nin en önemli ihracat pazarı Avrupa’da otomobil satışları, yıllık bazda martta yüzde 12,5, ilk çeyrekte yüzde 4 arttı. Bu gelişmede mart ayında yenilenen vergi avantajları ve teşvikleri ile yükselen yakıt fiyatlarının da etkisiyle özellikle elektrikli araçlara artan talep etkili oldu. Avrupa pazarında elektrikli araçların payı 2025 yılı ilk çeyreğindeki yüzde 15,2’den 2026 yılı ilk çeyreğinde yüzde 19,4’e yükseldi.

Öte yandan, Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, iki hafta önce yaptığı açıklamada, bu yıl üretimdeki zayıf performansta, bazı üyelerin yeni yatırımlarının da etkili olduğunu söylemişti.

VERGİ DESTEĞİ

Türkiye'de ihracatın bir numarası olan otomotivdeki zayıf performans, sorunun sadece tekstil ve hazır giyim gibi sektörlerde olmadığını da gösteriyor.

Nitekim, birçok sektörden mevcut ekonomik programa ilişkin eleştiriler artarken, hükümet imalat sektöründeki ihracatçı şirketlere kurumlar vergisi oranını yüzde 9'a indireceğini açıkladı.

NEFES