Küresel piyasalar, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert ültimatomunun ardından yeni haftaya büyük bir kaosla başladı. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın açılması için verilen sürenin dolmasına saatler kala, petrol fiyatları kontrolden çıktı.
Stratejistler, yüksek enerji maliyetlerinin küresel ölçekte bir ekonomik durgunluğa (resesyon) neden olabileceği konusunda hemfikir.
PETROL FİYATLARI 114 DOLARI AŞTI: CEPLERİ YAKACAK
Küresel bazda referans kabul edilen Brent petrol, haftanın ilk işlemlerinde yüzde 1,69 değer kazanarak varil başına yaklaşık 114,09 dolara ulaştı. ABD ham petrolü (WTI) ise yüzde 2’lik yükselişle 100,29 dolar seviyesini gördü. Finans devi Goldman Sachs tarafından yayımlanan raporda, bu yüksek fiyat baskısının 2027 yılına kadar sürebileceği öngörüldü. Bir diğer dev kuruluş Morgan Stanley analistleri ise petrolün 120 dolara ulaşması durumunda özellikle Asya ekonomilerinde büyümenin durma noktasına geleceği uyarısında bulundu.
TRUMP'TAN TEHDİT, TAHRAN'DAN MİSİLLEME YANITI
Gerilimin fitilini ateşleyen ise Trump’ın hafta sonu yaptığı sosyal medya paylaşımları oldu. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen trafiğe açmaması durumunda, ülkenin elektrik santrallerini "yerle bir edeceğini" (obliterate) ilan etti.
İran kanadından ise yanıt gecikmedi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, enerji tesislerine yapılacak herhangi bir saldırının, bölgedeki tüm enerji ve petrol altyapısına yönelik "anında" misilleme ile karşılık bulacağını duyurdu.
ASYA BORSALARI KIRMIZIYA BOYANDI
Savaş tamtamları finans piyasalarında deprem etkisi yarattı. Pazartesi sabahı Asya borsalarında sert satışlar izlendi:
Japonya (Nikkei 225): %3,3 kayıpla 51.638,85 puana geriledi.
Güney Kore (Kospi): %5,1’lik tarihi düşüşle 5.485,50 puana indi.
Hong Kong (Hang Seng): %3,1 değer kaybetti.
Analistler, petrol fiyatlarındaki bu kontrolsüz yükselişin Fed tarafından beklenen faiz indirimi adımlarını da rafa kaldırdığını belirtiyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPALI: TEDARİK KRİZİ KAPIDA
Dördüncü haftasını geride bırakan İran’daki çatışmalar, dünyanın en işlek deniz güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açtı. Bu durum, otomotiv sektöründe yeni bir "çip alarmı" verilmesine ve küresel tedarik zincirinin kırılmasına neden oluyor.
Analiz şirketi GasBuddy’nin petrol analizi başkanı Patrick De Haan, savaş sona erse dahi doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki toparlanmanın çok yavaş olacağını ifade ederken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in "Amerikalılar barış için geçici olarak yüksek benzin fiyatlarını tercih edebilir" şeklindeki yorumu, faturanın yine tüketiciye kesileceğinin açık bir itirafı olarak değerlendirildi.
