Tarıma derin darbe

Türkiye’de meyve ve tahıl üretimi dip yaptı. Don ve kuraklığın etkisiyle meyvelerdeki kayıp yüzde 31, tahılda kayıp yüzde 12 oldu.

Tarımda üretimden uzaklaşıp bir çok üründe ithalatçı olan Türkiye, 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklık nedeniyle çok büyük kayıp verdi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) bitkisel üretim istatistiklerine göre, meyve üretimi yüzde 30.9, tahıl üretimi yüzde 12.3 ve sebze üretimi de yüzde 0.9 azaldı. Tahıl ve diğer bitkisel ürünlerde üretim 68.1 milyon tona, sebzelerde 33.3 milyon tona, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde ise 19.6 milyon tona geriledi.

TÜİK’e göre toplam tahıl üretimi 34.2 milyon tona gerilerken, buğday üretimi yüzde 13.7 azalarak 17.9 tona, arpa üretimi yüzde 25.9 azalarak 6 milyon tona, çavdar üretimi yüzde 20.9 düşerek yaklaşık 203 bin tona geriledi. Bir yılda toplam yüzde 29.2 kayıp yaşayan kurubaklagillerde en büyük üretim azalışı yüzde 58.1’le yeşil mercimekte meydana geldi. Yeşil mercimek üretimi 71 bin tondan, 29 bin 715 tona geriledi. Kırımız mercimek üretimi ise yüzde 38.3 azalırken, nohut ise en büyük kayıp yaşayan üçüncü ürün oldu. Nohuttaki bir yıllık kayıp yüzde 28.2 olurken, üretim 412 bin 809 tona düştü.

Patates üretimi yüzde 7.2 azalarak 6.4 tona gerilerken, ayçiçeği üretimi yüzde 11.8’e düştü. Bu yıl, maydanoz üretimi yüzde 8.7, taze fasulye üretimi yüzde 8.3, balkabağı üretimi yüzde 7.9, domates üretimi yüzde 7.6 azaldı.

İDARE EDER SEVİYEDE

Diğer yandan, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal ise 2025 yılına güçlü devir stokuyla girdiklerini belirterek, “Hem TMO’daki hem de özel sektördeki öngördüğümüz stoklar, yeni hasat dönemine kadar ülkemizi idare edecek seviyededir” ifadelerini kullandı.

Meyvede rekolte düşüşü yüzde 31'i buldu

Meyveler, içecek ve baharat bitkileri üretim miktarı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 30.9 azalarak 19.6 milyon ton oldu. Meyvede en büyük kayıp ise yüzde 88.7 ile zerdalide yaşandı. Üretim kaybında yüzde 73.9’la kayısı ikinci sırada yer alırken, kirazdaki kayıp yüzde 70.6’yı buldu. Vişnedeki bir yıllık kayıp yüzde 63.4 olurken, Antep fıstığındaki kayıp yüzde 61.5, ayvadaki kayıp yüzde 58.1, elmadaki kayıp yüzde 48.3, şeftalideki kayıp ise yüzde 46.1 olarak gerçekleşti.

NEFES