Telefon ve bilgisayarlara çip zammı geliyor

Bellek çipi fiyatlarında görülen yapay zekâ veri merkezleri kaynaklı yükseliş, tüketici elektroniği üreticilerini zorluyor. Cep telefonu ve bilgisayarlar başta olmak üzere birçok ürüne yeni zamlar yolda.

Yapay zekâ altyapısına yönelik artan talep, çip fiyatlarını hızla yukarı çekerken, bunun etkileri tüketici elektroniği pazarında hissedilmeye başladı.

Reuters'ın bugün yayımladığı habere göre, küresel akıllı telefon, kişisel bilgisayar ve oyun konsolu satışlarının bu yıl daralması bekleniyor. Birçok üretici, artan maliyetleri dengelemek için fiyat artışına gidiyor.

YAPAY ZEKA TALEBİ ARZI TÜKETİYOR

OpenAI, Alphabet’e bağlı Google ve Microsoft gibi ABD’li teknoloji devlerinin yapay zeka altyapı yatırımlarını hızlandırması, küresel bellek çipi arzının önemli bölümünü veri merkezlerine yönlendirdi. Üreticiler, daha yüksek kârlılık sunan veri merkezi bileşenlerine öncelik verirken, bu durum tüketici elektroniği tarafında fiyatların yükselmesine neden oldu.

Dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Samsung, SK Hynix ve Micron, son aylarda artan talebe yetişmekte zorlandıklarını açıklarken, yükselen fiyatların etkisiyle güçlü çeyrek sonuçları açıkladı.

AKILLI TELEFON VE BİLGİSAYAR SATIŞLARINDA DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ

Ancak fiyat artışlarının tüketici pazarına yansıması kaçınılmaz görünüyor. Araştırma şirketleri IDC ve Counterpoint, küresel akıllı telefon satışlarının bu yıl en az yüzde 2 daralacağını öngörüyor. Bu, birkaç ay önceki büyüme beklentilerinin tersine bir tabloya işaret ediyor ve 2023’ten bu yana ilk yıllık düşüş olabilir.

IDC’ye göre bilgisayar pazarı da 2026’da en az yüzde 4,9 küçülecek. Geçtiğimiz yıl yüzde 8,1 büyüme kaydeden pazarda yön değişimi dikkat çekiyor. TrendForce verilerine göre ise oyun konsolu satışlarının bu yıl yüzde 4,4 gerilemesi bekleniyor. Oysa 2025’te yüzde 5,8 büyüme tahmin ediliyordu.

ÜRETİCİLER ZOR BİR TERCİHLE KARŞI KARŞIYA

Birçok şirket şimdiden fiyat artışına giderken, Apple ve Dell gibi sektör devleri önemli bir karar aşamasında: Artan maliyetleri üstlenerek kâr marjlarından fedakârlık mı yapacaklar, yoksa fiyatları yükselterek talep riskini mi göze alacaklar?

Emarketer analisti Jacob Bourne, “Üreticiler maliyetlerin bir kısmını üstlenebilir ancak kıtlığın boyutu göz önüne alındığında bunun tüketici fiyatlarına yansımaması mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu. Bourne’a göre 2026’da tüketici cihazı satışları daha zayıf seyredebilir ve genel enflasyon ortamında ürün satmak şirketler için daha da zorlaşacak.

Counterpoint, bellek fiyatlarının geçen yılki yüzde 50’lik artışın ardından ilk çeyrekte yüzde 40 ila 50 arasında yeniden yükselebileceğini tahmin ediyor. Fusion Worldwide’ün Başkanı Tobey Gonnerman ise bazı ürünlerde son iki çeyrekte yüzde 1000’e varan fiyat artışları görüldüğünü ve yükselişin sürdüğünü belirtti. Gonnerman’a göre tüketiciler yakında dizüstü bilgisayar, cep telefonu, giyilebilir teknoloji ve oyun cihazlarında belirgin fiyat artışlarıyla karşılaşabilir.

EN ÇOK DÜŞÜK VE ORTA SEGMENT ETKİLENECEK

Analistler, bellek fiyatlarındaki artışın özellikle düşük ve orta segment cihaz üreten şirketleri daha fazla etkileyeceğini düşünüyor. Xiaomi, TCL Technology ve Lenovo gibi markalar bu grupta öne çıkıyor. TrendForce, Dell ve Lenovo’nun 2026’nın başında yüzde 20’ye varan fiyat artışları planladığını belirtmişti.

2025’in son üç ayında Raspberry Pi, Xiaomi, Dell, HP ve Lenovo hisselerinde düşüş görüldü. En sert kaybı yüzde 27,2 ile Xiaomi yaşadı.

HP CEO’su Enrique Lores, Kasım ayında yaptığı açıklamada bellek çipi maliyetlerindeki “önemli” artış nedeniyle PC fiyatlarını yükselteceklerini duyurdu. Raspberry Pi CEO’su ise Aralık ayında yayımladığı blog yazısında maliyet artışlarını “acı verici” olarak nitelendirerek fiyat artışlarını açıkladı.

Zayıflayan talep görünümünün, Best Buy gibi elektronik perakendecilerinin satışlarını da olumsuz etkilemesi bekleniyor. Şirket daha önce gümrük tarifelerine bağlı fiyat artışlarının tüketicileri caydırabileceği uyarısında bulunmuştu.

Apple 29 Ocak’ta, Dell ise 26 Şubat’ta finansal sonuçlarını açıklayacak. Xiaomi’nin bilançosunu ise genellikle mart ayının sonlarında yayımladığı biliniyor.

APPLE DAHA AVANTAJLI

Bazı analistlere göre Apple, ölçeği, fiyatlama gücü ve geniş tedarik ağı sayesinde rakiplerine kıyasla daha avantajlı konumda. Şirket, iPhone’un amiral gemisi modellerinde ABD’de genellikle lansman sonrası fiyatları sabit tutuyor. Geçtiğimiz yıl yüz milyonlarca dolarlık gümrük maliyetini tüketiciye yansıtmamayı tercih etmişti.

Morningstar analisti William Kerwin, Apple’ın dalgalı spot piyasa fiyatları yerine sözleşmeli alım fiyatlarını tercih ettiğini ve bu sayede daha istikrarlı maliyet avantajı sağladığını belirtiyor. Ancak Kerwin’e göre Apple da tamamen bağışık değil ve artan girdi maliyetlerini dengelemek için fiyat artışına gitmek zorunda kalabilir.

NEFES