4 soru4 yanıt: Süt fiyatları neden zamlandı?

Tanınmış markaların kutu süt fiyatları 78 TL arasında gidip gelirken hayat pahalılığı vatandaşı iyice yormaya devam ediyor. Ne oldu da süt fiyatına bu kadar zam geldi? Uzmanlara sorduk...

Türkiye’de temel gıda maddelerinde yaşanan fiyat artışları alışverişe çıkan insanları iyiden iyiye bunaltmaya başladı. Yumurtanın tanesi 1 lirayı aşarken bir kutu sütün fiyatının süpermarketlerde 78 TL bandına gelmesi hiç iyiye işaret değil. Önce resmi TÜİK rakamlarına göre bir litre sütün farklı marketlerden fiyat örnekleri alınarak hesaplamış haline bakalım:

Yukarıdaki grafikten de anlaşılacağı üzere son 11 yılda bir litre sütün fiyatında %186 artış yaşanmış. Son 5 yıla sütün fiyatında yaşanan artış ise %77. Resmi rakamlara göre geçen yıl önceki yıla göre sütün fiyatı yaklaşık yüzde 2 artmış.

Peynir, yoğurt gibi pek çok mandıra ürününü de ilgilendiren süt fiyatları neden bu kadar artıyor. Artışın sebebi kim? Süt daha ne kadar zamlanacak? Sorularımızı, Türkiye Süt Üreticileri Merkez Birliği Genel Başkanı Tevfik Keskin, Balıkesir Süt Üreticileri Birliği Başkanı Cihat Şimşek ve Balıkesir Sındırgı Süt Üreticileri Birliği Başkanı Veteriner Hekim İbrahim Gökçe yanıtladı.

1Süt fiyatları 2020 başından bu yana ne kadar zamlandı?

KESKİN: 2020 yılında üreticiden alınan sütün litresi 2 lira 30 kuruştu, geçtiğimiz günlerde 2 lira 80 kuruşa çıkartıldı. Buna ilave olarak da 20 kuruş destekleme veriliyor. Bununla birlikte sütün litresi üreticiden 3 liraya alınıyor. Şu an süt fiyatlarına 2020 yılından bu yana yaklaşık yüzde 25 oranında bir zam yapıldı diyebiliriz.

GÖKÇE: 2020 yılının 6 ayında Hazine Bakanlığı'nın enflasyonu arttıracağı iddiası ile süt fiyatları güncellenmiştir. Elektriğe, mazota, yeme gübreye yapılan zam oranlarında her 6 ayda bir sütün fiyatı güncellenmelidir.

2Süt fiyatları marketlerde 78 lira etiketleri görüyor. Süt fiyatlarındaki özellikle son bir ayda yaşanan fiyat artışının nedenleri neler?

KESKİN: Süt fiyatları şu an marketlerde 78 liraya kadar yükseldi. Burada üreticinin fiyat yükseltmesi gibi bir durum söz konusu değil. Gıda Komitesinde alınan kararla birlikte 2 lira 30 kuruş olan fiyat desteklemeyle birlikte 3 lira oldu. Marketlerdeki süt fiyatlarındaki artışın üretici ile bir ilgisinin olmadığının bilinmesini istiyoruz.

GÖKÇE: Süte zam Aralık ayında açıklandı. Son dönemde fabrikalar süt ve süt ürünlerine yüzde 20 30’a varan zam yaptı. Fabrikalar süte yapılan zammı elektrik, mazot, asgari ücrete yapılan zammı bahane ederek ve zincir marketlerin uzun vadeli çeklerini, pandemideki süt ürünlerine olan  talepten dolayı zam yapmıştır.

ŞİMŞEK: Market fiyatlarının yüksek olması üreticinin suçu değildir. Üreticiye yansıyan artış bellidir, artışın sebebine girdi maliyetlerinin haddinden fazla yükselmesidir.

3Süt üreticisi hangi sorunları yaşıyor?

GÖKÇE: Girdi maliyetlerinin çok yüksek olması (elektrik mazot gübre ve özellikle kaba ve kesif yemlerin fiyat artışı) üreticinin en büyük sorunu. Süt fiyatlarının düşük olması, yapılan fiyat artışlarının yetersiz olması üreticinin sorunlarının başında geliyor.

ŞİMŞEK: Süt üreticisinin en büyük derdi girdi maliyetlerinin sürekli artması ve girdi maliyetlerini oluşturan unsurların başında gelen ve en büyük dilimi oluşturan yem fiyatlarının kontrolsüz artışlarının yanı sıra denetimsizliğidir.

KESKİN: Süt üreticimizin şu an da yaşadığı en önemli sorun yem fiyatları. Şu an dolar kurunun aşağı yönlü hareketinin ardından yem fiyatları biraz gerilese de istediğimiz seviyeye gelmedi. Üretici 1 litre sütle  1 kilo 300 gram yem alabilmeli.

4Süt fiyatlarının ardından satışlar nasıl etkilendi?

KESKİN: Şu an üreticilerimize ciddi bir süt talebi var. İster istemez bu marketlerdeki süt fiyatları tüketiciyi etkileyecektir. İlk başta tüketimi ve satışları etkileyecektir. Burada sanayici ve marketlerin fahiş fiyat artışına gitmemesi lazım. Üreticiden alınan sütün fiyatı ve tüketiciye giden süt fiyatı ortada. Bu yüzden yetkililerin bu fiyat farkına ilişkin ciddi denetimler alması gerekiyor.

GÖKÇE: Süt ürünlerinin satışında fiyat artışlarından dolayı biraz azalma oldu.

ŞİMŞEK: Çiğ süt fiyatlarının artışı, çiğ süt satışlarını etkilememiştir. Hali hazırda şu an çiğ süte alıcıları tarafından talep yüksektir.

https://www.sozcu.com.tr/2021/ekonomi/4soru4yanitsutfiyatlarinedenzamlandi6216689/