Başkanlık sistemi yaramadı: Oransal zam, maaş uçurumunu büyütecek

Emekliler Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği 2018’den bu yana adeta sefalete sürüklendi. Emeklilerinin 2018 yılındaki gelir seviyesini yeniden yakalayabilmeleri için en düşük memur emekli aylığının 12 bin 920 liradan 23 bin 608 liraya, en düşük işçi emekli (2000 yılı öncesi) aylığının 10 bin 478 liradan 16 bin 642 liraya yükseltilmesi gerekiyor.

10.688 TL ZAM

Cumhurbaşkanlığı sistemine geçilmeden önce 2018 yılında en düşük memurun maaşı 2 bin 857 TL, en düşük memur emeklisinin aylığı da bin 878 liraydı. En düşük memur emeklisinin cebine giren aylık, en düşük memur maaşının yüzde 69’unu buluyordu. Aradan 6 yıl geçti, en düşük memur emeklisinin aylığı yüzde 553 artarak bugün itibarıyla 12 bin 920 liraya çıktı. En düşük memur maaşı ise aynı dönemde 11.6 kat artarak 33 bin 215 liraya çıktı. Böylece en düşük memur emeklisi, en düşük memur maaşının yüzde 69’unu alırken bugün bu oran  yüzde 38’e gerileyerek uçuruma dönüştü. Memur ile memur emeklisi arasındaki gelir farkının 2018 yılındaki seviyeye yeniden getirilebilmesi için bugün itibarıyla en düşük memur emekli aylığının 12 bin 920 liradan 23 bin 608 liraya çıkarılması, diğer bir ifadeyle en düşük memur emeklisine seyyanen 10 bin 688 lira zam yapılması gerekiyor. 2018 yılında, işçilerden 2000 yılı öncesi emekli olanlar 1.564, 2000 yılı sonrası emekli olanlar 939 lira aylık alıyordu. Bugün işçi emeklileri sırasıyla 10 bin 478 TL ve 10 bin TL aylık alıyor. 2000 öncesinde emekli olan işçi emeklilerinin 2018’in asgari ücret dengesine eşitlenebilmesi için bugün 10 bin 478 lira yerine 16 bin 641 lira aylık alması gerekiyor.

Temmuz zammından önce seyyanen zam

Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiği 2018 yılından bu yana memur emeklileri memur maaşlarına göre, işçi emeklileri de asgari ücrete göre ciddi oranda gelir kaybına uğradı. Bu da emeklileri, ilerleyen yaşlarına rağmen meydanlarda hak arama mücadelesi başlatmaya yöneltti. Emeklilerin 2018 seviyesindeki gelir düzeylerine erişebilmeleri için aradaki 10 bin 688 liraya ulaşan farkın seyyanen zamla bugünden kapatılması, temmuz ayında da eşit oranlarda zamların yapılması gerekiyor. Temmuzda seyyanen yerine yine oransal zamlarla yetinilmesi halinde uçurum daha da derinleşecek.

Sözcü