Borsa İstanbul’u kapatmak için neden üç gün beklediler?

Türkiye, tarihinin en büyük felaketlerinden biriyle karşı karşıya kalırken Borsa İstanbul'un üç gün açık kalması büyük tepki çekti. Borsa bu sabah iki kez devre kestikten sonra kapanırken, uzmanlar kararın gecikmesinin olası nedenlerini anlattı.

Türkiye’nin 10 ilinde etkili olan 7,7 ve 7,5 büyüklüğünde iki depremde binlerce insan hayatını kaybetti, on binlerce insan evsiz kaldı. Ancak Borsa İstanbul’da işlemler depremden 3 gün sonra durduruldu.

Kahramanmaraş’ta meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki deprem Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Şanlıurfa, Adıyaman, Gaziantep, Malatya ve Hatay’da yıkıma neden oldu. Vatandaşlar depremin yarattığı ağır bilanço ile boğuşurken Borsa İstanbul’un 3 gün boyunca işlemlere açık kalması tepki çekti.

Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun Ocak 2023 verilerine göre, depremden etkilenen 10 ilde toplam 380 bin 563 yatırımcı bulunuyor.

Borsa İstanbul pazartesi günü pay piyasalarında açığa satış yasağı ve depo şartı gibi önlemlerle açılarak işlem hacmini sınırlamaya çalışsa da dün depo şartı kaldırıldı. Borsa İstanbul dün iki kez devre keserken BIST100 endeksi hafta başında bu yana yüzde 16,3 ‘değer kaybetti. Endeks bugün açılıştan itibaren değer kaybını sürdürürken çimento hisselerinin 3 gün boyunca sert artması dikkat çekti.

BIST 100 endeksi dün yüzde 8,62 değer kaybederek 22 Mart 2021'den bu yana en sert düşüşünü gerçekleştirmişti. Haftanın ilk iki gününde sert gerileyen BIST 100 endeksinde bu sabahki yüzde 7'lik düşüşle birlikte 3 Şubat Cuma günkü kapanışa göre kayıp yüzde 16,3'e ulaştı.

1999’DA KAPATILMIŞTI

1999 depreminden sonra kapatılan borsanın bugün neden kapatılmadığı ise merak konusu oldu. O dönemki adıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, 17 Ağustos 1999’da Gölcük’te meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki depremin ardından 25 Ağustos tarihine kadar 7 işlem günü için işleme kapatılmıştı.

2023 yılında ise vatandaşlar çok büyük bir felaketle boğuşmaya devam ederken Borsa İstanbul çalışmaya devam etti. Borsa İstanbul sert kayıplarla işlemlere devam ederken dün Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) da aracı kurumlar ile toplandı. Kuruluşlarla görüş alışverişinde bulunuldu.

Sozcu.com.tr’nin edindiği bilgilere göre SPK ve aracı kurumlar, Borsa İstanbul’un işlemlere kapatılması konusunu tartıştı. Ancak aracı kurumlar arasında herhangi bir görüş birliğine varılamadı. Kimi kurumlar borsanın kapatılması gerektiği görüşünü dile getirirken bazı kurumlar işlemlere devam edilmesini istedi.

‘BÜYÜK REZALET’

Sozcu.com.tr’ye konuşan bir fon yöneticisi, depremin ardından borsanın üç gün çalışmasını “büyük rezalet” olarak nitelendirdi.

1999’da 17 Ağustos depreminin ardından borsanın kapandığını hatırlatan fon yöneticisi, SPK’nın borsayı üç gün açık tutarak bazı kişilerin vurgun yapmasına, depremzedeler başta olmak üzere birçok kişinin ise zarar etmesine olanak tanıdığını dile getirdi. Özellikle vadeli işlemler piyasasında büyük rezalet ortaya çıktığını belirten fon yöneticisi, “Birileri vadeli piyasada açığa satış yaparak vurgun yaparken, alım yönünde kredili pozisyonla depreme yakalanan ve işlem yapamayanların ise eksiye düştüğünü” belirtti.

Söz konusu isim “Borsada eşitlik ilkesi olması gerekir. Herkesin işlem yaparken aynı koşullara sahip olması gerekir. Böylesine büyük depremde eşitlik ilkesi çalışamaz. Milyonlarca kişi depremden etkilendi, göçük altında olanlar, onlara yardım etmek için seferber olan milyonlarca insan varken borsayı açık tutmak büyük rezalet” dedi.

İŞLEMLER İPTAL EDİLEBİLİR Mİ?

Öte yandan, Borsa İstanbul’da deprem sonrasında son üç günde yapılan işlemlerin iptal edilmesi talebi de sosyal medyada bugün gündem oldu.

Sozcu.com.tr’ye konuşan bir piyasa uzmanı, zor bir karar olsa da işlem iptalinin mümkün olduğunu belirtti.

Sözcü