Et ithalatçısı kârı büyüttü

ESK, Türkiye’nin sanayi devleri arasında 49’uncu sıraya çıktı. 18 basamak birden sıçrayan kurum, 41 milyar liralık satışa imza attı.

İstanbul Sanayi Odasının (İSO) 2025 yılı Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasına kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) damga vurdu. ISO 500 listesinde 9 tane kamu kurumu bünyesindeki şirket yer aldı. TPAO 8’inci sırada yer alarak ISO 500’de ilk 10’a giren tek Türkiye Varlık Fonu (TVF) bünyesindeki şirket oldu. 138.7 milyar TL üretimden satış yapan TPAO’nun net dönem kârı ise 40.1 milyar TL’ye dayandı.

Listedeki diğer kamu kurumları sırasıyla, EÜAŞ, Eti Maden, ESK, Türkşeker, Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ, Çaykur, TÜRASAŞ, TKİ oldu. Listede 5 KİT, 4 TVF bünyesindeki şirket yer aldı. ISO 500’de yer alan diğer TVF şirketleri ise Eti Maden, Türkşeker ve Çaykur oldu. TVF’nin dört şirketteki fon sahipliği oranı ise yüzde 100 olarak kayıtlara geçti. Listede, Eti Maden 37’nci sırada, Türkşeker 54’üncü sırada, Çaykur 77’nci sırada yer aldı.

ADETA ÖZEL ŞİRKET GİBİ

Halka ucuz ve kaliteli et satması gereken ve son yıllarda fahiş kârlarıyla dikkati çeken Et ve Süt Kurumu (ESK), listede 18 basamak birden yükselerek 49’uncu sıraya yerleşti. ESK, 41 milyar TL’lik üretimden satış yaptı. Kırmızı et fiyatlarına geçen gün yüzde 24-28 arasında zam yapan ESK’nin adeta özel şirket gibi çalışmaya başlaması eleştirilere neden oldu. Son zamların ardından 485 liradan satılan kıymanın fiyatı 600 liraya çıkârılırken, 510 liradan satışa sunulan kuşbaşı etin kilogram fiyatı da 650 liraya yükseldi. Kamuya ait bir şirketin İSO 500 sıralamasında ilk 100’de yer alması başarı olarak görülürken, vatandaşlar kırmızı eti çok pahalıya tüketmeye devam ediyor.

EÜAŞ İKİNCİ SIRADA

Öte yandan, TPAO’dan sonra KİT’ler arasında ikinci sırayı Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) aldı. EÜAŞ ürettiği elektriği, özel şirketlere ucuza satmasına rağmen elektrik dağıtım şirketleri elektriği vatandaşlara pahalıya satıyor.

Enerji şirketleri kâr üstüne kâr ederken EÜAŞ, İSO 500’de iki sıra gerileyerek 15. sıraya yerleşti. 102 milyar TL üretimden satış gerçekleştiren EÜAŞ’ın net dönem kârı ise 8.2 milyar TL’ye ulaştı. Elektrik üretiminin de tamamen özelleştirilmesi sürekli gündemdeyken, EÜAŞ bünyesindeki pek çok enerji santrali özelleştirilmeye devam ediyor.

Ete zam kâra devam

Üretİmden net satışını 41 milyar TL’ye çıkaran ESK’nin 2024 faaliyet raporuna göre, kurum 11 milyar 17 milyon TL net kâr elde etmişti. ESK, 2024’te 55 milyar 632 milyon TL net satış hasılatı yapmıştı. ESK, canlı hayvan satışından 7.8 milyar TL, gövde et satışından 1.8 milyar TL, parça et satışından 1.3 milyar TL kâra ulaşmıştı. ESK, 2024 yılında 66 bin 81 ton karkas et, 10 bin 740 ton kemiksiz et ve 70 bin 562 baş kasaplık, 478 bin 314 baş besilik, 10 bin 462 baş damızlık büyükbaş hayvan ithalatı gerçekleştirmişti. ESK, 2023’te 550,3 milyon TL kâr ederken, bu kâr 2024 yılında yüzde bin 902 artış göstermişti.

NEFES