AKP'nin tarihi hezimeti: Kaleleri bir bir yıkıldı

Türkiye, 14/28 Mayıs 2023 seçimlerinden yaklaşık 10 ay sonra yeniden sandık başına gitti. Yerel yöneticilerini belirleyen seçmen, kısa süre içinde bir kez daha gerçekleştirilen seçimde bu kez iktidara 'kırmızı kart' gösterdi.

3 Kasım 2002 seçimlerinden bu yana 17 kez seçime giren Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ilk kez sandıktan Türkiye genelinde ikinci parti olarak çıktı. Elindeki çok sayıda belediyeyi kaybeden AKP, kalesi olarak nitelendirilen birçok şehir ve ilçede yönetimi kaybetti.

KATILIM ORANI DÜŞTÜ

Muhalefetin birlikte hareket ettiği 2019 yerel seçimlerinde sandığa katılım yüzde 84.7 idi. Bu kez katılım oranı yüzde 78.11'de kaldı. 2019'da geçerli oy sayısı 46 milyon 431 bin iken bu yıl geçerli oyların sayısı 45 milyon 961 bin bandında seyretti. 

AKP OYLARI ERİDİ, CHP ZİRVE YAPTI

2019'da yüzde 44.33 oranla 20 milyon 584 bin oy alan AKP, bu seçimde 16 milyon 313 bin oyla yüzde 35.49'a geriledi. 

CHP ise 2019'da 13 milyon 983 bin oyla yüzde 30.12 oy almıştı. Bu seçimde CHP, 17 milyon 345 binden fazla oyla yüzde 37.74 oy oranına ulaştı ve 1977'den bu yana ilk kez birinci parti konumuna yerleşti.

Seçimde AKP'nin yıllardır kazandığı yerler de el değiştirdi. CHP, "AKP'nin kalesi" olarak görülen illerde varlığını artırarak ilçe belediyeleri kazandı. 

İKTİDARIN 'KALELERİ' YERLE BİR OLDU

* Altı büyükşehir ve 23 ilde yönetim değişti. CHP, AKP'den üç büyükşehir ve 8 ili aldı. Ancak gerilimin sürdüğü Hatay'ı kesin olmayan sonuçlara göre kaybetti.

* CHP, Amasya'yı 47 yıl sonra, 1977'nin ardından ilk kez kazandı.

* CHP, 1950'den bu yana, 74 yıl sonra ilk kez Balıkesir'de ipi göğüsledi. 

* CHP, çok partili dönemde Afyonkarahisar'da ilk kez kazandı.

* CHP, aynı şekilde çok partili siteme geçildikten sonra Manisa’da da ilk defa birinci parti oldu.

* 2004 yerel seçimlerinden bu yana AKP'nin kalelerinden olan Adıyaman'da da CHP sandıktan ilk sırada çıktı.

* Kilis de 1995'ten beri ilk defa CHP'ye geçti.

* 1989 yılında il olan Kırıkkale'de CHP ilk kez yönetime geçti.

* CHP, 1973'ten sonra ilk kez Uşak'ı kazandı.

* Muş da 20 yıl sonra DEM Parti’ye geçerek el değiştirdi.

* Yozgat ve Şanlıurfa'da Yeniden Refah ilk sırada yer aldı.

İSTANBUL'DA İLKLER 

* AKP ilçelerde de dikkat çeken kayıplar yaşadı. Adana ve Mersin'de hiçbir ilçeyi alamadı.

* İstanbul'da 14 olan CHP'li ilçe sayısı 26'ya çıktı. 

* CHP; Beyoğlu, Sancaktepe, Tuzla ve Çekmeköy'ü ilk kez kazandı.

* Beykoz'u 20 yıl, Şile'yi 30 yıl sonra ilk kez sosyal demokrat bir parti aldı.

* Üsküdar, Eyüpsultan, Gaziosmanpaşa ve Bayrampaşa da yıllar sonra el değiştirdi. Fatih'te dahi yarış son ana kadar sürdü. 

KONYA'DA BEŞ, RİZE'DE ÜÇ İLÇE 

* CHP Keçiören'de 35 yıl, Elbistan'da 50 yıl, Yusufeli'nde 56 yıl sonra kazandı. 

* CHP, Rize'de bir olan ilçe sayısını üçe çıkardı. Konya'da da sayı birden beşe yükseldi. 

Sözcü