Bakan Gürlek'e yaptırım çağrısını içeren AP Türkiye Raporu kabul edildi

Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor tarafından hazırlanan Türkiye Raporu, bugün Strazburg’da yapılan oylamada kabul edildi.

Rapor 381 oyla kabul edilirken, oylamada 107 karşı ve 171 çekimser oy kullanıldı.

GÜRLEK'İN YAPTIRIM LİSTESİNE EKLENMESİ İSTENDİ

Gazeteci Cansu Çamlıbel'in aktardığına göre; raporda Adalet Bakanı Akın Gürlek’in AB yaptırım listesine alınması çağrısı da yer aldı.

DIŞİŞLERİ'NDEN AÇIKLAMA

Raporun kabul edilmesine Dışişleri Bakanlığı'ndan tepki geldi.

"Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda bugün (17 Haziran) kabul edilen 2025 Yılı Türkiye Raporu, ülkemiz karşıtı çevrelerin temelsiz iddialarına ve yanlış bilgilere dayanan, gerçeklerle bağdaşmayan değerlendirmeler içermektedir." denilen açıklamada şunlara yer verildi:

"Bazı AP üyelerinin ideolojik ezberlerini yansıtacak şekilde kasıtlı bir siyasi gündem çerçevesinde hazırlandığı görülen raporun, Türkiye-AB ilişkilerinin stratejik öneminin giderek arttığı bir dönemde, mevcut olumlu gündemi gölgelemeyi amaçladığı açıktır. Terör örgütlerine ve Türkiye karşıtı çevrelere zemin sağlayan bu yaklaşım, AP’nin Türkiye-AB ilişkilerinin geleceğine yönelik stratejik bir vizyon ortaya koymaktan ne denli uzak olduğunu bir kez daha göstermektedir. Raporda, bağımsız Türk yargısı tarafından yürütülmekte olan hukuki süreçlerin çarpıtılarak, Sayın Adalet Bakanımızın mesnetsiz ithamlarla hedef alınmasını kesin bir dille reddediyoruz. Devletimizin egemenliğinin temel sacayaklarından biri olan Türk yargısı, hiçbir uluslararası kurumun, dış aktörün veya siyasi çevrenin müdahalesine açık değildir. Yargı süreçlerini siyasi saiklerle hedef alan ve yargı bağımsızlığı ilkesiyle de çelişen girişimlerin kabul edilmesi mümkün değildir. AP’den beklentimiz, küresel sınamaların arttığı mevcut ortamda, aday ülke Türkiye ile AB arasındaki ilişkilerin ortak çıkarlar temelinde, yapıcı bir zeminde ilerletilmesine katkı sağlayacak bir yaklaşım benimsemesidir."

AKIN GÜRLEK TEPKİ GÖSTERMİŞTİ

Adalet Bakanı Akın Gürlek, raporun hazırlık aşamasındayken AP üyelerinin kendisinin de yaptırım listesine alınması yönündeki çağrısına tepki göstermişti.

Gürlek, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada AP raporunun bağlayıcılığı olmadığını belirterek, "Biz görevimizi yaptık, yapmaya da devam ediyoruz. Zaten o şahsın ideolojik yaklaşımı farklı. Marjinal örgütlerle irtibatları da biliniyor. Hazırlanan rapor da tavsiye kararı" dedi.

YAPTIRIM UYGULAMASI NEDİR?

Avrupa Parlamentosunun (AP) işaret ettiği bu sistem, Avrupa Birliği tarafından 7 Aralık 2020 tarihinde yürürlüğe konulan Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi'ne dayanıyor.

Söz konusu mekanizma; AB'ye, dünyanın neresinde olursa olsun ağır insan hakları ihlallerine karıştığı tespit edilen şahıs ve kurumlara karşı yaptırım uygulama yetkisi tanıyor.

Bu mekanizma devreye girdiğinde şu yaptırımlar uygulanabiliyor:

• AB üyesi ülkelere seyahat engeli getirilmesi,
• AB sınırlarındaki varlıkların dondurulması,
• Listeye alınan kişi veya kurumlara herhangi bir fon ya da ekonomik kaynak aktarılmasının yasaklanması.

BÜTÜN AB ÜLKELERİNİN ONAYI GEREKİYOR

Ancak bu noktada nihai karar merci Avrupa Parlamentosu değil. AP tarafından yapılan çağrılar, hukuki bir zorunluluktan ziyade siyasi bir baskı ve tavsiye niteliği taşıyor. Bir yaptırım kararının resmiyet kazanabilmesi için öncelikle AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisinin veya bir üye ülkenin resmi öneride bulunması, ardından da tüm AB üyesi ülkelerin oy birliğiyle bu kararı onaylaması gerekiyor.