Bölgede karşılıklı saldırılar sürüyor: ABD, İran'a ait üssü vurdu

İsrail ordusu, bu hafta başında Tahran'a düzenlenen hava saldırısında İran Besic milis güçlerinin üst düzey istihbarat sorumlusunun öldürüldüğünü açıkladı.

İsrail ordusu tarafından yapılan resmi açıklamada, hedef alınan ismin Besic biriminin istihbarat başkanı İsmail Ahmedi olduğu belirtildi. Ahmedi’nin, operasyonların planlanması ve yürütülmesinde "merkezi bir rol" oynadığı ifade edilirken; ordu, Ahmedi'yi İran içindeki hükümet karşıtı protestoların bastırılmasında kilit rol oynamakla suçladı.

Açıklamada, Ahmedi'nin Tahran'ın merkezindeki Besic komuta merkezini hedef alan aynı saldırıda hayatını kaybettiği bildirildi. İsrail ordusu, söz konusu operasyonda birim komutanı Gulamrıza Süleymani'nin yanı sıra örgüt yönetiminden çok sayıda üst düzey ismin de etkisiz hale getirildiğini öne sürdü.

Tahran Sessizliğini Koruyor

İsrail'in bu iddiaları henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. İran makamlarından ise saldırıya veya can kayıplarına ilişkin henüz resmi bir onay ya da yanıt gelmedi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan İran’a ait Hacıabad yeraltı üssündeki tünel girişleri ve füze fırlatma alanlarının vurulma anlarını paylaştı.

CENTCOM, İran'ın kritik lojistik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Hacıabad yeraltı askeri tesisine düzenlenen operasyonun görüntülerini kamuoyuna servis etti.

Saldırıda yaklaşık 2 bin 300 kilogram (5.000 libre) ağırlığındaki GBU-72 tipi sığınak delici (bunker-buster) bombaların kullanılmış olabileceği değerlendiriyor.

Operasyonun hedefindeki Hacıabad üssü, literatürde "Eagle 44" (Kartal 44) adıyla bilinen ve doğrudan kayaların içine oyulmuş, oldukça korunaklı bir yerleşke olarak tanımlanıyor. Stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın hemen kıyısında konumlanan üs; savaş uçaklarını, insansız hava araçlarını (İHA) ve gelişmiş füze sistemlerini olası hava saldırılarından korumak amacıyla inşa edilmişti.

Çekya’da İsrail’in en büyük silah üreticilerinden Elbit Systems ile bağlantılı bir tesiste büyük çaplı bir yangın çıktı. Sabaha karşı düzenlenen ve tesisin birçok bölümünü kullanılamaz hale getiren saldırının ardından Çek yetkililer teyakkuza geçti. Emniyet güçleri, olayın "olası bir terör bağlantısı" kapsamında değerlendirildiğini ve soruşturmanın bu yönde derinleştirildiğini açıkladı.

Tesis Yerle Bir Oldu

Yerel bir Çek firması ile İsrailli Elbit Systems’in ortak işletmesi olan tesiste çıkan yangın, kısa sürede yayılarak üretim binalarının bir kısmını tamamen yıktı. Saldırının hedefi olan Elbit Systems; Gazze ve İran’daki operasyonlarda İsrail ordusu tarafından kullanılan hava ve kara silahlarının ana tedarikçisi olarak biliniyor.

Saldırıyı "Deprem Grubu" Üstlendi

Saldırının sorumluluğunu, Telegram üzerinden açıklama yapan ve kendilerine "Deprem Grubu" (The Earthquake Faction) adını veren bir oluşum üstlendi. Grup tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Bu bölge, İsrail’in en büyük silah üreticisinin Avrupa operasyonları için kilit öneme sahipti. Şimdi ise alevler içinde. Suça ortak olan uluslararası hükümetlere yalvaracak vaktimiz yok. Onların öldürme araçlarını yok etmek için gerekli adımları biz atacağız."

Güvenlik Önlemleri Artırıldı

Saldırı sonrası Avrupa genelindeki savunma sanayi tesislerinde güvenlik önlemlerinin artırılması gündeme gelirken, Çek polisi saldırganların kimliklerini belirlemek için geniş çaplı bir operasyon yürütüyor.

İran ile devam eden savaşta "tarafsızlık" ilkesini gerekçe gösteren İsviçre, ABD’ye yönelik tüm silah ve askeri mühimmat ihracatını askıya aldığını duyurdu.

Savaş Gerekçesiyle Onaylar İptal Edildi

İsviçre hükümeti, İsrail ve ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü bölgesel savaşın derinleşmesi üzerine radikal bir karar aldı. Cuma günü yapılan resmi açıklamada, süregelen çatışmalar nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri’ne yönelik askeri malzeme ihracat izinlerinin durdurulduğu belirtildi.

"Uluslararası Çatışmaya Taraf Ülkelere Silah Yok"

Hükümet sözcülüğü tarafından yayımlanan bildiride, İsviçre’nin tarihi tarafsızlık statüsüne atıfta bulunularak şu ifadelere yer verildi:

"İran ile yaşanan uluslararası silahlı çatışmaya müdahil olan ülkelere, savaş devam ettiği sürece savaş materyali ihracatı yapılmasına izin verilemez."

İhracat İzinleri Süresiz Askıya Alındı

Bern yönetimi, aldığı kararın kapsamını netleştirerek mevcut durumda ABD’ye yönelik hiçbir askeri sevkiyatın onaylanmayacağını teyit etti. Karar, İsviçre’nin savunma sanayii ürünlerinin doğrudan veya dolaylı olarak çatışma bölgelerinde kullanılmasını engellemeyi amaçlıyor.

Bölgedeki gerilimin tırmandığı bir dönemde gelen bu hamle, Avrupa ülkeleri arasında çatışmaya yönelik tavır alma konusundaki görüş ayrılıklarını da bir kez daha gündeme taşıdı.

İsrail’de Demir Kubbe hava savunma sisteminde görev yapan 26 yaşındaki yedek asker Raz Cohen’in, İran istihbaratına hassas bilgi sızdırdığı iddiasıyla tutuklandığı bildirildi.

Savunma Sisteminin Kalbinde Güvenlik Zafiyeti

İsrail polisi Cuma günü yaptığı açıklamada, hava savunmasının bel kemiği olan Demir Kubbe (Iron Dome) sisteminde görevli bir yedek askerin casusluk şüphesiyle gözaltına alındığını duyurdu. Kudüs sakini olduğu belirtilen 26 yaşındaki Raz Cohen'in, İran adına gizli operasyonlar yürüttüğü ve orduya ait stratejik bilgileri paylaştığı iddia ediliyor.

İran İstihbaratıyla Aylarca Süren Temas

Emniyet birimlerinden yapılan açıklamada, Cohen’in aylarca İranlı istihbarat ajanlarıyla irtibatta kaldığı vurgulandı. Zanlının, İranlı yetkililerin talimatları doğrultusunda hareket ettiği ve kendisine verilen çeşitli güvenlik görevlerini yerine getirdiği saptandı. Polisin paylaştığı detaylara göre Cohen, "hassas güvenlik bilgilerini aktarmak" da dahil olmak üzere birçok güvenlik suçuna karışmakla suçlanıyor.

ABD yönetiminin, Hürmüz Boğazı'nı açık tutmak amacıyla İran’ın petrol ihracatının yüzde 90’ını gerçekleştirdiği Hark Adası’nı işgal etmeyi veya abluka altına almayı planladığı iddia edildi.

Orta Doğu’da gerilim, ABD Başkanı Donald Trump’ın radikal hamleleriyle yeni bir boyuta evriliyor. Axios’un üst düzey hükümet yetkililerine dayandırdığı habere göre, Trump yönetimi Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı kırmak için İran’ın stratejik öneme sahip Hark Adası’na yönelik bir askeri operasyon seçeneğini ciddi şekilde değerlendiriyor. Henüz resmi makamlarca doğrulanmasa da, ismini açıklamayan dört farklı kaynağın paylaştığı bilgiler bölgede "fırtına öncesi sessizlik" yorumlarına neden oldu.

"Gerekirse Kara Harekatı Yapılacak"

Axios’a konuşan üst düzey bir yetkili, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefer güvenliği konusunda tavizsiz olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Başkan, Hürmüz’ün açık kalmasını istiyor. Eğer bunun yolu Hark Adası’nı kontrol altına almaktan geçiyorsa, bu gerçekleşecek. Bir kıyı işgali kararı verilirse bu da yapılacak. Ancak şu an için nihai karar henüz verilmiş değil."

Washington kulislerinde yankılanan bu sözler, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını "botlar yere değecek" (boots on the ground) stratejisine geri döndürebileceği şeklinde yorumlanıyor.

Orta Doğu’da gerilim tırmanırken İran’dan İngiltere’ye doğrudan ve sert bir uyarı geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İngiliz mevkidaşı Yvette Cooper ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Londra’nın Washington’a sağladığı askeri lojistik desteğin ikili ilişkilerde geri dönülemez bir yara açacağını belirtti. Arakçi, ülkesinin meşru müdafaa hakkının saklı olduğunu vurguladı.

"Tarih Bu İhaneti Kaydedecek"

Görüşmenin ardından resmi Telegram kanalı üzerinden bir açıklama yayımlayan Arakçi, İngiltere’nin tutumunu sert bir dille eleştirdi:

"Bu tür eylemler kesinlikle saldırıya katılım olarak değerlendirilecek ve iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihine bu şekilde kaydedilecektir. Aynı zamanda, ülkemizin egemenliğini ve bağımsızlığını savunma konusundaki doğal hakkımızı saklı tutuyoruz."

Diplomasi Masasındayken Savaş Başlatıldı

İranlı Bakan, ABD ve İsrail’in diplomatik müzakereler devam ederken savaşı başlattığını savunarak, İngiltere ve diğer Avrupa ülkelerinin bu "uluslararası hukuk ihlaline" karşı sergilediği tutumu "taraflı ve önyargılı" olarak nitelendirdi. Tahran yönetimi, Batı’nın İsrail ve ABD’nin saldırganlığına sessiz kalarak bölgedeki istikrarsızlığı derinleştirdiğini iddia ediyor.

Minab Katliamı ve 'Tomahawk' İddiası

Görüşmede en dikkat çeken başlıklardan biri de 28 Şubat’ta İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir kız okuluna düzenlenen ve çoğu çocuk 165 kişinin hayatını kaybettiği saldırı oldu. Arakçi, bu saldırıyı "kalleşçe" olarak tanımladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın kanıt sunmadan İran’ı suçladığı bu saldırıyla ilgili Pentagon’dan sızan bilgiler ise durumu karmaşıklaştırıyor. Pentagon soruşturmasından elde edilen bulgular, söz konusu okulun bir ABD Tomahawk füzesiyle vurulmuş olabileceğine işaret ediyor.

Londra Sessizliğini Koruyor

Arakçi’nin bu sert çıkışına karşın İngiltere Dışişleri Bakanlığı’ndan henüz resmi bir açıklama gelmedi. Diplomatik kaynaklar, Londra’nın bölgedeki üslerin kullanımı konusundaki stratejik sessizliğini koruduğunu belirtiyor.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşla ilgili ilk kez konuştu:

"Şu an yaşananlar, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana tanık olmadığımız, tarihteki büyük ve nadir olaylardan biridir.

Adımlarımızı dikkatle hesaplıyor ve Suriye'nin kalkınma ve yeniden inşa yolunda kalabilmesi için onu her türlü çatışmadan uzak tutmaya çalışıyoruz.

Şunu hatırlamak önemlidir ki; Suriye son 15 yıl ve öncesinde her zaman bir çatışma ve çekişme alanı olmuştur, ancak bugün bölgesel ve uluslararası düzeyde tüm komşu ülkelerle uyum içindedir."

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Lübnan’ın güneyinde görev yapan Russia Today (RT) televizyon ekibine yönelik gerçekleştirilen ve basın mensuplarının yaralanmasıyla sonuçlanan İsrail füze saldırısının ardından diplomatik hamle başlattı. İsrail’in Moskova Büyükelçisi Oded Joseph, konuya ilişkin izahat verilmesi amacıyla bakanlığa çağrıldı.

"Saldırı Kasıtlı ve Hedef Odaklı"

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Perşembe günü yaptığı açıklamada saldırının oluş biçimine dikkat çekti. Zakharova, ellerindeki verilerin saldırının tesadüf olmadığını gösterdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Saldırının gerçekleştiği koşullar, gazetecilerin doğrudan hedef alındığını ve bu eylemin kasıtlı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır."

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD’ye ait F-35 savaş uçağının hedef alınmasını "bir düzenin çöküş anı" olarak nitelendirerek, uçağın vurulmasının ABD’nin askeri yenilmezlik imajına ağır bir darbe indirdiğini savundu.

"Yenilmezlik Heykeli Yıkıldı"

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Orta Doğu'daki gerilimi tırmandıracak çarpıcı açıklamalarda bulundu. Sosyal medya platformu X üzerinden bir paylaşım yapan Galibaf, F-35’in sadece bir savaş uçağı olmadığını, ABD askeri gücünün "yenilmezlik ve kibir sembolü" olduğunu ifade etti. Galibaf, "Bu sembol dünyada ilk kez vuruldu" diyerek operasyonun sembolik önemine dikkat çekti.

Orta Doğu’da F-35 Alarmı

Dün yaşanan olayda, İran üzerinde icra ettiği muharip görevin ardından bir F-35 savaş uçağı, bölgedeki bir ABD hava üssüne acil iniş yapmak zorunda kalmıştı. ABD’li yetkililer, uçağın İran ateşiyle vurulmuş olabileceğine dair raporları derinlemesine inceliyor.

Tarihte Bir İlk Olabilir

Eğer uçağın İran tarafından vurulduğu resmen teyit edilirse, bu durum mevcut çatışma sürecinde İran tarafından vurulan ilk Amerikan uçağı olarak kayıtlara geçecek. Aynı zamanda, "radara yakalanmama" özelliğiyle bilinen beşinci nesil F-35 savaş uçaklarının dünya genelinde ilk kez düşman ateşiyle isabet alması anlamını taşıyacak.

İsrail ordusu, Suriye'nin güneyinde Şam yönetimine ait askeri üslerde bir komuta merkezini ve silah depolarını vurduğunu ileri sürdü.

Ordudan yapılan açıklamada, saldırıya "Suriye'nin güneyindeki Süveyda'da Dürzi nüfusa yönelik saldırılar" bahane gösterildi.

İsrail ordusunun, gece boyunca Suriye'nin güneyinde Şam yönetimine ait askeri üslerdeki bir komuta merkezi ve silah depolarını vurduğu ileri sürülen açıklamada, İsrail'in Suriye'deki Dürzileri koruma bahanesiyle saldırılarına devam edeceği tehdidinde bulunuldu.

İsrail ordusu, 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Golan Tepeleri'ne bitişik tampon bölgeyi 8 Aralık 2024'te işgal etmiş, 8 Aralık 2024'ten 18 Eylül'e kadar Suriye'ye 1000'den fazla hava saldırısı ve 400'den fazla kara saldırısı düzenlemişti.

İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşması için görüşmeler yapılmış, bu süreçte İsrail Suriye'ye saldırı gerçekleştirmemişti.

İsrail'in, 17 Mart'ta Suriye'de Şam yönetimiyle ilgisi olmayan bir hedefe hava saldırısı gerçekleştirerek bir kamyonu vurduğu iddia edilmişti.

İran, Devrim Muhafızları Ordusu Generali ve sözcüsü Ali Muhammed Naeini'nin öldürüldüğünü duyurdu.

Naini’nin öldüğü, Devrim Muhafızları Halkla İlişkiler Birimi tarafından cuma günü yapılan açıklamayla duyuruldu.

İran'ın yarı resmi Tasnim Haber Ajansı, Naini'nin Cuma günü erken saatlerde öldürüldüğünü duyurdu.

Tasnim Haber Ajansı'nda yer alan habere göre Naini'in ölümüyle ilgili şu açıklama yapıldı:

"Bu yiğit, cesur ve samimi komutanın yüce ruhuna selam gönderiyor, onun ve şehit kardeşinin aralıksız fedakârlıklarını yücelterek, başta yumuşak ve bilişsel alanlarda olmak üzere terörist suçlularla mücadeledeki kararlı ve umut dolu yollarını sürdüreceğimize, güçlü ve halkla iç içe olan Devrim Muhafızları Ordusu'nun görkemli sesinin müminlerin kalplerinde asla kesilmesine izin vermeyeceğimize ve Devrim Muhafızları Ordusu'nun yumuşak ve manevi gücünde herhangi bir zafiyet oluşmasına müsaade etmeyeceğimize söz veriyoruz."

Bölgede karşılıklı saldırılar devam ederken, İran'ın İsrail hedeflerine yönelik fırlattığı kamikaze İHA’lar gündem oldu. Sosyal medyaya düşen görüntülerde, saldırıda kullanılan mühimmatların üzerinde yazan yazı dikkat çekti.

Paylaşılan görüntülere göre, İran tarafından fırlatılan Şahid tipi İHA'ların gövdesinde önemli isimlere atıfta bulunan mesajlar yer aldı.

İsrail hava sahasına doğru yönelen mühimmatların üzerinde şu ifadelerin yazılı olduğu görüldü:

Ebu Ubeyde’nin sesi susturulmayacak Sinvar’ın yolu devam ediyor

Kuveyt’in en büyük petrol tesislerinden biri olan Mina el-Ahmedi rafinerisi, sabah saatlerinde düzenlenen insansız hava aracı (İHA) saldırılarının hedefi oldu. Saldırı sonrası tesiste yangın çıkarken, bazı ünitelerde üretim askıya alındı.

Şafak Vakti Gelen Saldırı

Kuveyt devlet medyasında yer alan bilgilere göre, Kuveyt Petrol Kurumu'na (KPC) bağlı Mina el-Ahmedi rafinerisi, cuma sabahının erken saatlerinde birden fazla insansız hava aracının hedefi oldu. Yerel kaynaklar, patlama seslerinin ardından tesisin üzerinden dumanların yükseldiğini bildirdi.

Yangın Kontrol Altına Alınmaya Çalışılıyor

Kuveyt Haber Ajansı (KUNA) tarafından yapılan açıklamada, saldırı neticesinde tesis bünyesindeki bazı birimlerde yangın çıktığı belirtildi. Yetkililer, güvenlik gerekçesiyle rafinerideki birçok ünitenin operasyonel faaliyetlerinin durdurulduğunu kaydetti.

Can Kaybı Bildirilmedi

Olayın hemen ardından itfaiye ve acil durum ekipleri bölgeye sevk edildi. İlk belirlemelere göre saldırıda ölen ya da yaralanan olmazken, ekiplerin alevleri kontrol altına alma ve soğutma çalışmaları devam ediyor.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukayı kırmaya yönelik hiç kimsenin askeri bir misyon düşünmediğini söyledi.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezayi, Hark Adası’nda güvenliğin sağlandığını ve Amerikalılarla şu an hiçbir görüşme yapılmadığını söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarında başkent Tahran'da patlama sesleri duyulduğu belirtildi.

İran'dan yayın yapan Jamaran haber sitesine göre, Tahran'da patlama sesleri duyuldu.

Patlamaların kentin hangi bölgelerinde meydana geldiği belirtilmezken, hava savunma sisteminin devreye girdiği kaydedildi.

İsrail’in Haaretz gazetesi, İran’a karşı yürütülen savaşın ilk 20 gününde İsrail ordusuna yaklaşık 6,4 milyar dolar maliyet oluşturduğunu belirtti.

Gazete, ismini vermediği kaynaklara dayandırdığı haberinde, savaşın ilk 20 gününde günlük ortalama 1 milyar şekel (yaklaşık 320 milyon dolar) harcama yapıldığını aktardı.

Savaşın yönetimi için ayrılan toplam bütçenin yaklaşık 39 milyar şekel (12,5 milyar dolar) olduğunu ifade eden kaynaklar, mevcut harcama temposu devam ederse savaşın süresine dair tahminler yapılabileceğini ifade etti.

Haberde, söz konusu verilerin savaşın İsrail üzerindeki ekonomik yükünü ortaya koyduğu ve ordunun saldırıların devamı için ek bütçe talebinde bulunmaya hazırlandığı belirtildi.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarında dün Tebriz'de bir kontrol noktasına atılan bomba sonucu, Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı milis gücünden (Besic) 13 kişinin öldüğü, 18 kişinin de yaralandığı belirtildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD'nin İran'a saldırıları ve ülke lideri Ali Hamaney'in hedef alınmasının küresel hukuk düzenini yıkacak yeni bir süreç olduğunu, bunun önü alınmazsa birçoklarına zarar verebileceğini belirtti.

Pezeşkiyan, ABD merkezli sosyal medya platformu X'ten açıklama yaptı.

"İsrail rejiminin doğasının devlet terörizmine dayandığını" ifade eden Pezeşkiyan, ABD'nin İran’a yönelik saldırganlığı ve ülke lideri Ali Hamaney'in suikasta uğramasının uluslararası anlaşmazlıklarda küresel hukuk düzenini yıkacak yeni bir süreç olduğunu vurguladı.

İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Dünya bu krize karşı kararlı bir şekilde durmazsa, bu ateşin alevi birçoklarını da yakacaktır." ifadelerini kullandı.

İran'ın İsrail'e yönelik saldırı başlattığını duyurmasının ardından üç dalga halinde gelen füzeler nedeniyle İsrail'in güneyinde sirenler çaldı.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada, İran'dan füzelerin ateşlendiğinin tespit edildiği ve hava savunma sistemlerinin İran füzelerini önlemeye çalıştığı kaydedildi.

İran'ın bir saatte üç dalga halinde ateşlediği füzeler nedeniyle İsrail'in güneyinde ve işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria'nın güneyinde sirenler çaldı.

Bölgedeki AA muhabiri, işgal altındaki Doğu Kudüs semalarından üç saldırıda da güçlü patlama seslerinin duyulduğunu aktardı.

İsrail'in Kanal 12 televizyonu füzelerden birinin açık alana düştüğünü iddia ederken, İsrail acil yardım servisi Kızıl Davud Yıldızı, herhangi bir yaralanma ihbarı almadıklarını, gelişmelere ilişkin gerekli olması halinde güncelleme yapılacağını duyurdu. Saldırılar İran basınının, İsrail'e yönelik yeni saldırı dalgasının başlatıldığını kaydetmesinin ardından gerçekleşti.

Mehr Haber Ajansına göre, İran'ın Yezd eyalet Vali Yardımcısı İsmail Dehistani konuya ilişkin açıklama yaptı.

Dehistani, "ABD ve İsrail saldırısında şehir sınırları dışında bulunan iki askeri nokta hedef alındı" dedi.

İlk belirlemelere göre saldırılarda herhangi bir hasar veya can kaybı bulunmadığını dile getiren İranlı yetkili, olayla ilgili incelemenin sürdüğünü kaydetti.