Çarşıpazar esnafı ‘Satış yapamıyoruz kirayı ödeyemiyoruz’

Liradaki sert değer kaybı esnafı vurdu. Ürünlere zam yapmak zorunda kalan esnaf işlerin bozulmasından; ürünlere zam yapmayan esnaf ise kâr edememekten yakınıyor. Tırmanışa geçen kiralar ödenemeyecek hale geldi

Lirada yaşanan değer kaybı her geçen gün daha da derinleşerek sürüyor. Dolarda rekor 4 lira 13 kuruşa, avroda ise 5 lira 10 kuruşa taşındı. Ekonomisi dışa bağımlı olan Türkiye’de lirada yaşanan erime bir yandan iğneden ipliğe tüm ürünlerin zamlanmasına yol açarken, ithalata bağımlı esnaf için ise maliyetler hızla katlanıyor. Yükselen kira ve mal fiyatları nedeniyleürünlerine zam yapmak zorunda kalan esnaflar, satışların hızlı düşmesinden yakınıyor.

‘Satışlarımız düştü’
Kiralarını döviz üzerinden ödemek durumunda kalan Eminönü esnafı, liradaki sert değer kayıpları nedeniyle kara kara düşünüyor. Tarihi Mısır Çarşısı’nda gümüş işiyle uğraşan Esra Sol, BirGün’e dolar ve avrodaki yükselişin esnafı çok olumsuz etkilediğini söyledi. Sol, “Zamanında 3 liraya aldığımız mal şu an 4 lira oldu ve bu bizi çok kötü etkiliyor. Dolayısıyla malları satarken de fiyatlarda mecburen oynamalar yapıyoruz. Bu durumdan da müşteri de etkileniyor. Fiyatlar pahalı geliyor ve doğal olarak da satışlarımız düşüyor” diye konuştu.

‘Müşteri kaçar diye zam yapamıyoruz’
Birçok ürüne gelen kur zammının yaşamı zorlaştırdığını ifade eden Mısır Çarşısı esnafı Tolga Öner ise, yüksek vergilerle de birlikte özellikle elektronik ürünler ve motorlu taşıt alamaz duruma geldiklerini söyledi. Fiyatlardaki artışın çalışma yaşamını olumsuz etkilediğini söyleyen Öner, “Fiyatta oynama yapamıyoruz. Çünkü müşteri standart fiyata alışmış ama bizim aldığımız malın fiyatı artıyor. Dolayısıyla kâr marjımız iyice düştü. Bizim açımızdan tablo çok olumsuz” dedi. Bir başka esnaf Sinan Yılmaz da, “Müşterinin istediği malların hepsi ithal ve dolarla geliyor. Dolar ve avroda artış olunca bizim de gelirimiz düşüyor. Ben fiyatları artırıyorum, bu sefer satışlarım azalıyor” diye konuştu.

Her şeye zam geliyor
Bir diğer esnaf Hüseyin Saatçi de liradaki değer kaybının satışlarını düşürmesinden şikâyetçi. Halkın alım gücünün zaten çok düşük olduğuna dikkat çeken Saatçi, “Avro ve dolar arttığı zaman başta benzin olmak üzere her şeye zam geliyor. Elektriğe, doğalgaza her şeye zam geliyor ve vatandaş olumsuz etkileniyor” dedi.

‘Ülkenin neresi düzgün ki...’
Tekstille uğraşan Murat Kaçar ise turizmde yaşanan olumsuz tablonun kazançlarını hızla düşürdüğünü ifade etti. Mısır Çarşısı’ndaki dükkânların çoğunun krasının dolar cinsinden olduğunu ifade eden Kaçar, “Bu sıkıntılar nedeniyle dükkânlar da kapanıyor. Bir yerden sonra çok fazla söylenecek bir şey de yok, ülkenin neresi düzgün ki döviz düzgün olsun” diyerek liradaki sert değer kaybına tepkisini dile getirdi.

Kira ödemeleri gecikti
Kapalıçarşı esnafı da kurda yaşanan yükselişten oldukça etkilenmiş durumda. Kapalıçarşı esnaflarından Erkan Kabataş, kurdaki yükselişin kira ödemelerini geciktirdiğini söyledi. Kabataş, “Malları satamadığınız da kira ödemeleri bir iki ay gecikiyor. Bu sefer de dükkân sahibiyle hoş olmayan bir durum oluşuyor” dedi.

***

‘Kaderimize terk edildik’

Mısır Çarşısı ve Kapalıçarşı’daki olumsuz tablo Tahtakale’de de yaşanıyor. Tahtakale’de giyim işiyle uğraşan esnaf Mehmet Balta da kaderleriyle başbaşa bırakıldıklarını, tamamen günü kurtarmaya odaklandıklarını söyledi. Balta, “Bazen günde 34 tane mal satıyoruz, bazen hiç mal satamadığımız da oluyor. Bir gün iş yaparsak, iki gün yapamıyoruz. Bu fiyatların düşmesi gerekiyor ve burası turistik bölge. Turizmi geliştirmeleri lazım, buraya ne kadar turist gelirse o kadar girdi çıktı olur” dedi.

https://www.birgun.net/haberdetay/birguncarsipazaresnafininnabzinituttusatisyapamiyoruzkirayiodeyemiyoruz211635.html