Çiftçi havlu attı çarklar durdu

Tarımda takipteki krediler bir yılda üçe katlanırken, üreticiler tarım aleti alacak parayı kazanamaz hale geldi. Çiftçiler tarladan çekiliyor.

Tarımda yaşanan büyük sıkıntılar ve artan maliyetler, traktör sektörüne ağır darbe vurdu. Satışlar dip yaparken çiftçinin elindeki traktörler de bir bir icrayla elinden alınıyor. Bu yılın ilk dört ayında traktörde kapasite kullanımı yüzde 28’e kadar geriledi.

Yılın ilk dört ayında Türkiye’nin 25 bin adetlik traktör üretme kapasitesi varken sadece 7 bin 98 traktör üretilebildi. 2025’in ilk dört ayında 10 bin 922 adet traktör üretilirken bu yılın aynı döneminde üretim yüzde 35 geriledi. Son 22 yılda 2.5 milyon hektar tarım arazisi yok oldu.

Çiftçinin yaş ortalaması 60’a dayanırken, 2000’li yılların başında yaklaşık 3 milyon seviyesinde olan kayıtlı çiftçi sayısı bugün 2 milyon seviyelerine geriledi. Bu durum tarımsal üretimin geleceği açısından alarm veriyor. Samandan, buğdaya her kalemde dışarıya bağımlı hale gelen Türkiye’de çiftçi de tarlayı terk ediyor. Bu durum tarım aletleri üretimine de büyük darbe vuruyor. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, traktörde kapasite kullanım oranı son 5 yılda 45.6 puan geriledi. 2021 sonunda traktörde kapasite kullanımı yüzde 74 seviyesindeydi. 2025 sonunda traktörde kapasite kullanımı yüzde 35.3 iken sadece dört ayda kapasite kullanımındaki kayıp 7 puanı buldu.

TESCİL YÜZDE 34 AZALDI

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, trafiğe kayıtlı toplam traktör sayısı 2026 Nisan ayı itibarıyla 2 milyon 324 bin 517 olurken, nisanda geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan traktör sayısı yüzde 33.7 düştü. Nisanda devri yapılan taşıtların yüzde 3.2’sini traktör oluşturdu.

OSD’nin Ocak-Nisan 2026 verilerine göre, kapasite kullanım oranı en düşük segment traktör oldu. Kapasite kullanım oranı; hafif araçlarda (otomobil + hafif ticari) yüzde 64.3 , kamyon grubunda yüzde 59.2, otobüs yüzde 71.6, midibüste yüzde 67.1 iken, traktörde yüzde 28.4 olarak gerçekleşti.

Tamir için para bulamıyoruz

Son bir yılda çiftçilerin bankalardan kullandığı krediler yüzde 41 artışla 1.3 trilyon lirayı aşarken batık kredi miktarı da Mart 2026 itibarıyla üçe katlanarak 5.6 milyar liradan 21.6 milyar liraya fırladı. Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Başkanı Hidayet Muslu’ya göre, çiftçi yoksullaşırken, tarım makinaları pahalılaşıyor. Çiftçinin traktör almak için mecburen bankalara borçlandığını dile getiren Muslu, “Kredi faizleri çok yüksek. Tarım aletlerinin maliyeti dövize de endeksi. Fiyatlar kura bağlı da artıyor. Yeni traktör alamayan çiftçi elindeki traktörü de tamir edecek parayı bulamıyor. Tarım makinaları parça tedarikinde de sıkıntılar yaşanıyor. Bu yüzden çiftçi tarlayı ekemiyor, traktör kapıda eskiyor” diye konuştu.

NEFES