Çığırından çıkıyor: Fransa'da yüz binler sokaklarda, yağmalar başladı, ateş diğer ülkelere yayılıyor

Fransa'da hayat pahalılığına ve düşen alım gücüne karşı başlatılan sokak gösterileri kontrolden çıkarak kitlesel yağma dalgasına dönüşürken lüks markaların mağazaları basıldı. Öte yandan Arnavutluk, İtalya, Portekiz ve Belçika'da da protestolar etkisini sürdürüyor. Eylemler sadece Avrupa ülkeleriyle de sınırlı değil, Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin ve Hindistan'da da kitlesel eylemlere yüz binler katıldı.

Küresel çapta etkisini gösteren ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve kamu harcamalarındaki kesintiler, dünyanın dört bir yanında halkı sokağa döktü. Fransa'dan Arjantin'e, İtalya'dan Hindistan'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada patlak veren protestolar, giderek büyüyen bir öfke dalgasına dönüştü. Özellikle Fransa ve Arnavutluk'ta eğitim politikalarına tepki olarak başlayan yerel eylemler, kısa sürede on binlerce kişinin katıldığı hükümet karşıtı geniş çaplı isyanlara dönüştü. Pek çok ülkede artan konut maliyetleri, düşen alım gücü ve siyasi gerilimler, sokakları adeta savaş alanına çeviriyor.

FRANSA'DA SOKAKLAR ALEV ALEV: YARIM MİLYON KİŞİ MEYDANLARDA

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un son dönemi yaklaşırken, Fransa tarihindeki en büyük kitlesel eylemlerden birine sahne oluyor. Başkent Paris'te öğretmen ve öğrencilerin eğitim bütçesindeki kesintileri protesto etmesiyle başlayan küçük çaplı gösteriler, akaryakıt zamları ve hayat pahalılığına duyulan öfkeyle birleşerek ülke geneline yayıldı. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez'in açıklamasına göre, ülke çapındaki protestolara yaklaşık 550 bin kişi katılırken, sadece Paris sokaklarında 110 bin kişi yürüdü. Pek çok bölgede eğitimin durmasına neden olan eylemlerde güvenlik güçleri ve göstericiler arasında şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Fransa'da ülke çapında sokaklara taşan eylemlerde bazı grupların organize şekilde dünyaca ünlü ticari işletmeleri hedef almasıyla şiddet olayları tırmandı.Yağma ve tahribatın en ağır yaşandığı noktalar şu şekilde kayıtlara geçti:

Yağma ve tahribatın en ağır yaşandığı noktalar şu şekilde kayıtlara geçti:

• Lyon (Presqu’île ve Édouard-Herriot Caddesi): Şehrin en işlek ticaret merkezinde Louis Vuitton, Hugo Boss, The North Face, Sephora ve The Kooples gibi markaların dükkan camları kırılarak vitrinlerdeki lüks ürünler sokak ortasında yağmalandı.
  

• Paris (Cumhuriyet Meydanı Çevresi): Başkentin simge meydanlarından birinde yoğunlaşan gruplar, cadde üzerindeki mağazalara girerek kozmetik ürünleri ve piyasa değeri yüksek akıllı telefonları çaldı.

• Marsilya, Lille ve Nice: Marsilya’da dünyaca ünlü moda devi Hermès’in mağazası saldırıya uğrarken; Lille kentinde bir Apple Store basıldı, Nice'te de çok sayıda iş yeri maddi hasar gördü.

Güvenlik birimleri, taşkınlık çıkaran ve yağmaya karışan grupları dağıtmak amacıyla tazyikli su, cop ve yoğun göz yaşartıcı gaz kullandı. Ülke genelindeki eylemlerde kamu malına zarar verme, yağma ve polise mukavemet suçlamalarıyla 272 kişinin gözaltına alındığı bildirildi.

BELÇİKA VE PORTEKİZ'DE BARINMA VE GEÇİM ÇIKMAZI

Hayat pahalılığının vurduğu bir diğer Avrupa ülkesi Belçika'da, üniversite harçlarına tepki gösteren öğrencilerin başlattığı eylemler genel bir geçim isyanına dönüştü. Brüksel ve Liege kentlerinde polisle çatışan göstericilere tazyikli suyla müdahale edildi. Belçika İçişleri Bakanı Bernard Quintin, olayları "toplumu istikrarsızlaştırmayı hedefleyen şiddet eylemleri" olarak tanımladı.

Portekiz'de ise krizin merkezinde barınma sorunu yer alıyor. Başkent Lizbon'da emlak ve kira fiyatlarının 2017'den bu yana iki katına çıkması, dar gelirli aileleri ve gençleri sokağa döktü. Binlerce Portekizli, düşük ücretler ve ev bulma krizini protesto etmek için barışçıl yürüyüşler düzenledi.

İTALYA VE ARNAVUTLUK'TA EKONOMİK DARBOĞAZ BÜYÜYOR

Avrupa'daki ekonomik daralmanın etkileri İtalya ve Arnavutluk'ta da yankı buldu. İtalya'nın Milano kentinde enflasyon ve düşen alım gücünü protesto eden gruplarla polis arasında arbede yaşandı.

Arnavutluk'ta ise 13 Ekim'de Tiran'daki Eğitim Bakanlığı önünde başlayan öğrenci protestoları şiddet olaylarına sahne oldu. Kötü üniversite koşulları ve mezuniyet sonrası işsizlik kaygısıyla sokağa çıkan gençler, bakanlık binasına taş ve beton bloklarla saldırdı. Polisin sert müdahalesiyle karşılaşan eylemler, ülkede zengin-yoksul uçurumuna karşı genel bir halk hareketine evriliyor.

HİNDİSTAN, ABD VE ARJANTİN'DE SİYASİ TANSİYON ZİRVEDE

Asya ve Amerika kıtalarında da sokakların gündemi oldukça yoğun. Hindistan'da muhalefet partileri ve 'Hamamböceği Janta Partisi' (CJP) adlı hicivsel siyasi oluşum, seçmen kütüklerinde usulsüzlük yapıldığı iddiasıyla hükümeti protesto ediyor. Daha önce eğitim bakanını istifaya zorlayan grup, iddiaları reddeden Seçim Komisyonu'na karşı eylemlerini sürdürüyor.

ABD'de ise ara seçimler öncesi siyasi hareketlilik sokaklara taştı. Başkan Donald Trump karşıtı 'No Kings' (Krallara Hayır) ağı, ülke genelinde erken oy kullanma çağrısıyla geniş çaplı mitingler düzenliyor.

Arjantin'de, Devlet Başkanı Javier Milei'nin yükseköğrenim bütçesinde yaptığı kesintiler başkent Buenos Aires'i karıştırdı. Sendikacılar, akademisyenler ve öğrencilerin parlamento binası önünde düzenlediği geniş katılımlı barışçıl eylemlerin ardından, yüzleri maskeli bir grubun polise taşla saldırması sonucu çatışmalar çıktı. Mahkemenin üniversitelere ek bütçe kararına rağmen, bu olay Milei'nin göreve gelmesinden bu yana yaşanan beşinci büyük eğitim protestosu olarak kayıtlara geçti.

Sözcü