Faize para var emekliye yok

Faize günde 15.2 milyar TL ödeyen iktidar, emekliye ikramiye olarak günlük sadece 22 lirayı reva görüyor. Emeklinin bayram ikramiyesi 8 yılda 251 dolar eridi.

Türkiye’deki 16 milyon 997 bin emekli dört gözle bayram ikramiyesine gelecek zammı bekliyor. Faize trilyonlarca lira aktaran iktidar emekliye gelince kaynak yaratmıyor. 2026 Ocak’ta faize günde 15 milyar 213 milyon TL ödeyen iktidar, emekliye ikramiye olarak günlük sadece 21.9 lirayı reva görüyor. 2018’de 1.000 TL olan bayram ikramiyesi aradan geçen 8 yılda yüzde 300 artarak 4 bin TL’ye çıkmasına rağmen gelir erimesi karşısında toruna harçlık bile olmayacak duruma geldi.

2018’de hayata geçirilen bayram ikramiyesi için ödenen tutar, faiz ödemelerinin yüzde 28’i düzeyindeydi. 2025’te bayram ikramiyesi ödemelerinin faiz ödemelerine oranı yüzde 6’ya düştü. 2026’da faize yapılacak ödemenin yüzde 28’i kadar bayram ikramiyesi ödenecek olursa bayram ikramiyelerine 756 milyar kaynak ayrılması gerekir. 756 milyar lira ile 24 bin lira (iki bayramda 48 bin TL) bayram ikramiyesi ödemek mümkün. Yeter ki bayram ikramiyelerine de faizler kadar hassasiyet gösterilsin.

İKRAMİYE İÇİN 370 MİLYAR TL

Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aziz Çelik, “Bayram ikramiyesinin faiz kadar kıymeti olsa 24 bin lira olmalıydı” dedi. Aziz Çelik’in NEFES için yaptığı çalışmaya göre, emekli bayram ikramiyesinin merkezi yönetim bütçesi içindeki payı 2018’de yüzde 2.5’ti, 2025’te yüzde 0.8’e indi. Faizlerin bütçe içindeki payı 2018’de yüzde 8.9’du 2025’te yüzde 14’e çıktı.

2018-2025 döneminde yani 8 yılda bayram ikramiyesi için toplamda 370 milyar harcama yapılırken, faize giden para 4 trilyon 800 milyar TL’yi aştı. Bütçeden bayram ikramiyesi için 2018’de olduğu gibi yüzde 2.5 pay ayrılırsa, bayram ikramiyesi 2026’da her bayram için 15 bin TL olabilir. İki bayram için toplam 30 bin liralık bayram ikramiyesi ödemek için 18 trilyon 978 milyar liralık 2026 bütçesinden yüzde 2.5 (480 milyar TL) kaynak ayırmak yeterli olur. Aziz Çelik, “Bilindiği gibi 2026 bütçesinden faiz için 2.7 trilyon ödenek ayrılmış durumda. Faiz için ayrılan ödeneğin yüzde 17.7’si ayrılsa emeklilere iki bayramda 30 bin TL ikramiye ödenmesi mümkün” dedi.

Haftaya Meclis’e gelecek

En düşük emekli aylığı olan 20 bin liralık sefalet ücretiyle 5 milyon civarında emekli geçim mücadelesi veriyor. Bayram ikramiyesi artık bir müjde değil, emekliye reva görülen yoksullaşmanın da resmi bir belgesi niteliğinde. Yakın zamanda netleşmesi beklenen bayram ikramiyesinin zam oranıyla ilgili ise iktidar kanadından herhangi bir açıklama yok. AKP’nin mali torba kanun teklifini önümüzdeki hafta Meclis’e sunması bekleniyor. AKP Grubu, emekli ikramiyesini artıracak düzenlemeyi mali torba teklifine ekleyecek. 2018’de verilen 1.000 lira bayram ikramiyesi iki bayram için 434 dolara karşılık geliyordu. Bu rakam iki bayram için şu anda 8 bin lira yani 183 dolar ediyor. Aradan geçen 8 yılda emeklinin ikramiyeden 251 dolar eksildi.

NEFES