Türkiye’nin önde gelen eticaret siteleri Trendyol ve Hepsiburada, 1990’lı yıllardaki faili meçhul cinayetler ve kayıplarla özdeşleşen “Beyaz Toros” ifadesini taşıyan tişörtleri satışa sundu. Ötüken Online adlı satıcı tarafından pazarlanan ürünler, “Toros severlere özel” sloganıyla raflara çıktı ve sosyal medyada büyük tepki çekti. Kısa sürede kaldırılan tişörtler, tarihsel travmaların ticarileştirilmesi olarak nitelendirildi.

Ürünlerde “Beyaz Toros” yazısı, Bozkurt sembolü ve “On yedi bin kişi bir beyaz torosa nasıl sığar?” sorusu yer alıyordu. Bu tasarım, Güneydoğu ve Doğu Anadolu’da JİTEM gibi birimler tarafından kullanılan beyaz Renault Toros araçların, kaçırma ve cinayetlerdeki rolünü mizah unsuru haline getirdiği gerekçesiyle tepki çekti. Satıcı Ötüken Online, kullanıcıların tepkilerine “Tarih bilgisi olan herkes anlayışla karşılayacaktır, Türkiye özgür bir ülke” yanıtını verdi.

Tepkiler hızla büyüdü. İnsan Hakları Derneği (İHD) Şırnak Şubesi, X hesabından “Beyaz Toros”ların siyasi cinayetlerin sembolü olduğunu hatırlatarak, “Bu suçlar, mizahın, nostaljinin ya da ticari kazancın konusu yapılamaz” dedi. İHD Genel Merkezi ise, “Beyaz Toros, faili meçhul cinayetlerin ve gözaltında kaybedilenlerin simgesidir — Pazarlanamaz!” paylaşımı yaptı.
Cumartesi Anneleri de resmi X hesabından, “İnsanlığa karşı işlenmiş bir suçun simgesi ticaretin konusu yapılamaz, pazarlanamaz” diyerek ürünlerin derhal kaldırılmasını ve Trendyol ile üreticiye karşı yasal işlem yapılmasını talep etti.
Van Barosu, Trendyol ve ilgili firmaya karşı “suçu ve suçluyu övme”, “nefret ve ayrımcılığa tahrik” ile “kamu arasında kin ve düşmanlığa tahrik” suçlarından suç duyurusunda bulundu. Trendyol ve Hepsiburada’dan ise resmi bir açıklama gelmedi. Tepkilerin ardından Ötüken Online, ürünleri her iki platformdan da kaldırdı.
“Beyaz Toros” ifadesi, 1990’larda PKK ile devlet güçleri arasındaki çatışmalar sırasında, kayıpların ve faili meçhullerin simgesi haline geldi. Yakın dönemde de TBMM önünde bir beyaz Toros modelinin yakılmasıyla gündeme gelen bu sembol, Türkiye’nin yakın tarihine dair tartışmaları alevlendirmeye devam ediyor.
Gerçek Gündem
Her 10 işçiden 1’i corona çıktı: Üretim durdu!68 izlenme
Zamlar tufan gibi, dur durak bilmiyor! Çayın hemen ardından Türk kahvesi ve şekere de zam geldi!47 izlenme
Sağlıkta yıllar sonraya randevu sırası!26 izlenme
Rusya, ABD ve NATO'yu Hipersonik füzeler ile vurdu28 izlenme
İmamoğlu’na kaset kumpasları hazırlanıyor!388 izlenme
Bilal Erdoğan'ın Etnosporu sahte çıktı!841 izlenme
TESK Başkanı Bendevi Palandöken'in isyanı "Milyonlarca insan mağdur!"39 izlenme
Diplomasını yırtıp atan Boğaziçili Doruk Dörücü konuştu: "Devlet toplum sözleşmesine uymuyor!"14 izlenme