Türkiye'deki fonzi, Norveç'te deprem etkisi yarattı

Türkiye'nin gündemine oturan fon skandalı Norveç'i de etkiledi. 2,3 trilyon dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük varlık fonu konumundaki Norges Bank Investment Management'ın (NBIM) SPK'nın incelemeye aldığı 10 Türk şirketinde hisse sahibi olduğu ortaya çıktı.

Türkiye'yi sarsan fon skandalı Norveç'i de etkiledi. Borsa İstanbul'da fonların ödeme yapamaması ve devre kesicilerin çalışmasıyla başlayan devasa piyasa manipülasyonu soruşturmasında uluslararası boyutta dikkat çeken bir gelişme yaşandı.

2,3 TRİLYON DOLARLIK DEV FON KRİZİN ORTASINDA

Bloomberg'in aktardığı verilere göre, 2,3 trilyon dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük varlık fonu konumundaki Norges Bank Investment Management (NBIM), savcılar ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından incelemeye alınan 10 Türk şirketinde ciddi oranlarda hisse sahibiydi.

Fonun 30 Haziran tarihli resmi bildirimlerine göre, Türkiye'deki toplam 20,4 milyar kronluk hisse portföyünün yaklaşık yüzde 10’una denk gelen 2 milyar kronluk (208 milyon dolar) kısmının krizin merkezindeki şirketlerde olduğu saptandı. Soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte bu hisselerin değerinde sert düşüşler yaşandı.

REKOR YÜKSELİŞLERİN ARDINDAN GELEN ÇÖKÜŞ

Soruşturma süreci, Pusula Portföy ve bir Tera Yatırım iştiraki olan Tera Portföy’ün fon yatırımcılarına ödeme yapamamasıyla fitillendi. BIST 100 endeksinin yüzde 6'dan fazla değer kaybetmesi üzerine SPK, 7 şirket tarafından yönetilen 131 fonun faaliyetlerini durdurarak tasfiyelerine karar verdi.

Norveç Varlık Fonu'nun pozisyon aldığı kriz odaklı şirketler ve yaşanan gelişmeler şöyle özetlendi:

Astor Enerji A.Ş.: NBIM'in en büyük yatırımlarından biri olan elektrik ekipmanları üreticisinde fonun yüzde 2 payı bulunuyordu. Şirket hisseleri son 1 ayda yüzde 41 eridi.

Tera Yatırım ve Tera Teknoloji: NBIM'in 2025 yılı içinde hisse topladığı şirketlerden Tera Yatırım'ın kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen tutuklandı.

Destek Finans Faktoring: Tera tarafından halka arz edilen ve hisseleri bu yıl yüzde 600'den fazla artarak 27,9 milyar dolar piyasa değerine ulaşan şirketin kurucusu Altunç Kumova tutuklanırken, hisseler çakıldı.

Odine Solutions Teknoloji: Bu yıl hisseleri yüzde 987 fırlayarak 366 milyar lira piyasa değerine ulaşan şirket hisseleri, zirve noktasından bu yana yüzde 94 çöküş yaşadı.

NBIM AÇIKLAMA YAPMAKTAN KAÇINDI

Borsa İstanbul'daki varlıklarını yönetmek için geçtiğimiz yıl İstanbul Portföy ile yollarını ayıran ve yeni dönemde Neo Portföy ile TRG Management üzerinden pozisyon aldığı belirtilen Norveç Varlık Fonu'ndan konuya ilişkin temkinli bir açıklama geldi.

NBIM sözcüsü, krizin merkezindeki şirketlerdeki hisselerin halen elinde tutulup tutulmadığına dair yorum yapmaktan kaçınarak, varlık bildirimlerinin yılda iki kez açıklandığını ve ara dönemlerdeki portföy değişiklikleri hakkında bilgi verilmediğini ifade etti.

Sözcü