Zehirli gıdalar Avrupa’dan döndü

‘Zehirli gıdalar’ listesinde zirveyi koruduk. Türkiye, AB’den ilk 9 ayda 384 bildirimle en çok ürün iadesi yapılan ülke oldu. Liste başında incir, Antep fıstığı ve biber geliyor.

Türkiye’den ihraç edilen ancak izin verilenin çok üzerinde pestisit (zirai ilaç) ya da aflatoksin (küf hastalığı) bulunduğu gerekçesi ile iade edilen ürün sayısı her geçen gün artıyor. Avrupa Birliği’nin hızlı gıda ve yem uyarı sistemi RASFF verilerine göre, Türkiye 2025’in ilk dokuz ayında 384 bildirim ile öne çıktı. Türkiye’yi 223 bildirimle Çin takip etti. Türkiye’den AB’ye ihraç edilen ürünlerde 169 bildirimle meyve ve sebze grubu ilk sırada yer aldı. Bunu kuruyemiş, çekirdek ve tohumlar (89), baharatlar ve otlar (30), kanatlı eti ve ürünleri (24), incir şekerleme türevleri (15) takip etti. Bunların yanında, diyet gıdalar ve takviyeler (12), tahıllar ve fırın ürünleri (10), kakao/çay/kahve ürünleri (8), gıda ile temas eden malzemeler (5) ve diğer gıda ürünleri (5) de bildirime konu oldu.

Kuru incir, aflatoksin ve okratoksin A nedeniyle 70’ten fazla bildirim alarak zirveye oturdu. Biber, çeşitli pestisit kalıntıları sebebiyle 20’den fazla bildirim alırken, üzüm yaprağı, armut, kayısı, domates ve nar da öne çıkan diğer ürünler arasında. Bildirimin en büyük kısmı mikotoksinler (özellikle aflatoksin), pestisit kalıntıları ve mikrobiyolojik riskler (özellikle salmonella) kaynaklı oldu.

EN FAZLA İADE ALMANYA'DAN

Türkiye menşeli ürünlerle ilgili en çok bildirimi yapan ülkeler arasında ilk sırada Almanya (99 bildirim) yer aldı. Almanya ile birlikte Bulgaristan (49), İtalya (48), Hollanda (33), Fransa (28) listenin ilk 5’ini oluşturdu.

Denetimi tarladan başlatmak gerek

AVRUPA Birliği’nden dönen ürünler iç pazarda da endişeye yaratıyor. Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, üretilen sebze ve meyvenin yüzde 15’inin yurt dışına gittiğini, yüzde 85’inin iç pazarda tüketildiğini kaydederek, sağlığı tehdit eden ürünlerin tezgaha gelmeden tespit edilmesinin önemine işaret etti. Geri dönen ürünlerin imha edilip edilmediğin de belirsizliğini koruduğunu belirten Suiçmez, “Denetim tarlada başlamalı. Kalıntı laboratuvarları kurulmalı, hallerde ve zincir marketlerde tüketiciye ulaşmadan analiz edilmeli. Geç yapılan denetim denetim değildir” dedi. Sorunun stoklarda kalan yasaklı ilaçlar, ucuz kaçak ilaçlar, ruhsatlı ilaçların yanlış kullanımın kaynaklandığını vurgulayan Suiçmez, gıdada taklit tağşiş yapan firmalar gibi yurt dışında geri gelen ürünler de dahil fazla ilaç kullanan firmaların isimlerinin ifşa edilmesini istedi.

Nefes