Deprem öncesi depremi yok sayan düzenleme

Binaların sağlam zemine yapıldığını gösteren zemin etütlerinin denetimi gevşetildi. Üstelik zemin riskini göz ardı eden düzenleme depremden hemen önce çıkarıldı.

İnşaatların sağlam zemine yapılıp yapılmadığını gösteren zemin etütlerinin denetimiyle ilgili mevzuatın müteahhitlere daha fazla para kazandıracak şekilde değiştirildiği ortaya çıktı. İki büyük deprem felaketinin yaşandığı 6 Şubat'tan sadece 37 gün önce değiştirilen yönetmelikle, zemin etütlerinin doğru yapılıp yapılmadığı konusundaki denetim yetkisi, işin uzmanı olan jeoloji mühendislerinden alınıp inşaat mühendislerine verildi. Böylece müteahhitler, isterlerse ikinci bir mühendise para ödemeden tüm projenin denetiminden sorumlu olan inşaat mühendisine zemin etüdünü de onaylatabilecek.

DANIŞTAY'A İPTAL DAVASI

Müteahhidin maliyeti düşecek, ancak inşaatın zemininin sağlam olup olmadığı konusundaki riskler artabilecek. Düzenlemenin iptali için önceki gün Danıştay'a dava açıldı. Dava dilekçesinde, yeni düzenlemenin özellikle İstanbul'daki binalar için büyük risk oluşturacağı uyarısı yapıldı.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 23 Aralık 2022 tarihinde Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikle zemin etütlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı konusunda jeoloji ve jeofizik mühendislerinin denetim zorunluluğu yumuşatıldı. Denetim için istenirse dışarıdan hizmet alınacak ya da inşaat mühendisinin onayı yeterli olacak. Yeni düzenlemeyle, jeoloji mühendisinin ‘sağlam' diye rapor verdiği yerin gerçekten sağlam olup olmadığına inşaat mühendisi karar verebilecek.

İNİSİYATİFE BIRAKILDI

Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) yönetmeliğin acilen durdurulması ve iptali için Danıştay'a açtığı dava dilekçesinde, “Zemin ve temel etütlerinde denetimin yapılıpyapılmamasına ilişkin yetki ve sorumluluk yapı denetim kuruluşlarının inisiyatifine bırakılmıştır” denildi.

Sağlam bina için zemin yapısı önemli