İhaleler yandaş firmalara!

CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat’ın kamu ihalelerine ilişkin hazırladığı rapora, kamu kaynaklarının AK Parti'ye yakın şirketlere peşkeş çekildiği iddiası damgasını vurdu.

Haber 3 İnternet Sitesi’nin haberine göre Özgür Karabat’ın raporunun içeriği ise şöyle:

SİPARİŞ GİBİ DEĞİŞİKLİK

AK Parti iktidara geldiği günden bu yana yandaşlara kaynak aktarmanın aracı haline gelen İhale Kanunu’nda yüzlerce değişiklik yaptı. Yaklaşık 50 kanun ve kanun hükmünde kararname ile Kamu İhale Kanunu değiştirilmesi adeta yandaşlara sipariş olarak gerçekleşti. Son olarak geçtiğimiz Mayıs ayında ihale kanununun 21. Maddesinin (b) bendine “Yapım tekniği açısından özellik arz eden, …ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde” ibareleri eklendi.

KANUN SUİSTİMAL EDİLİYOR

Yapılan bu değişiklikle sürekli suiistimal edilen bu kanun maddesi yoruma açık hale getirildi. Değişikliklerle pazarlıksız, istediğine ihale verilmesine imkân tanınırken kamudaki ihale yolsuzluklarının önü daha da açılmış oldu. Özellikle AK Partili belediyelerde ve kamu kuruluşlarındaki yolsuzlukların belgelendiği son Sayıştay raporları bu durumu doğrular nitelikte.

21’İNCİ MADDE 8 REVİZE

İhale Kanunun en fazla değişikliğe uğrayan kısmı ‘İstisnaları’ düzenleyen maddesi oldu. İstisna olan ihale usulleri pek çok büyük projede kullanılarak sıradanlaştı. Kamu ihalelerinin istenilen kişiye verilmesine olanak sağlayan ‘Pazarlık usulü’ maddesi sekiz kez değişikliğe uğradı. Bahse konu olan bu 21’inci maddenin özellikle ‘b’ fıkrasında tanımlanan ‘doğal afet ve salgın hastalık’ gibi acil durum gerekçeleri çoğu zaman olmamasına rağmen en sık başvurulan madde haline geldi. 2004 yılında tüm ihaleler içindeki payı yüzde 12, büyüklüğü de 1,6 milyar olan pazarlık usulü ile yapılan ihalelerin büyüklüğü 2017’de 45 milyarı aştı. Bu rakam tüm ihalelerin yüzde 30’una yaklaşan bir orana denk geliyor. Böylece AK Parti iktidarı boyunca pazarlık usulü ihalelerin miktarı 28 kattan fazla artmış oldu.

2017’DE 89 BİN 315 KAMU ALIMI

2017 yılında açık ihale, belirli istekliler arasında ve pazarlık usulü olmak üzere toplam 89 bin 315 adet kamu alımı gerçekleşti. Bu ihaleler için toplam 210 milyar 299 milyon 780 bin TL harcandı. Bu ihaleler içinde 45 milyardan fazla bir rakam pazarlık usulü ihalelere ayrıldı. Kamu ihale bedeli içindeki payı yüzde 21,56 olan pazarlık usulü işlemlerin yüzde 81’i ise 21/b usulü ihalelerden oluşuyor. Sadece özel koşulların gerekli olduğu 21b usulü ihaleler için 2017 yılında yapılan harcama 37 milyarı buldu.

21/B NEDİR?

Kamu İhale Kanunu`nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması” hallerinde pazarlık usulü ile ihaleye çıkılabileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak bu düzenleme AK Parti hükümetlerinde yandaşa ihale vermek için kanunun etrafından dolaşmanın yolu oldu.