200 lirayı pula çevirdiler

2009’da 131 dolar eden 200 TL bugün 4.6 dolara gerilerken; alım gücündeki sert düşüş günlük hayatı valizle para taşınan bir noktaya getirdi.

2009 yılında tedavüle giren 200 TL’nin yaşadığı büyük erozyon aynı zamanda vatandaşın alım gücünde yaşanan kaybı da gözler önüne serdi. TL 2009’da tedavüle çıktığında dolar 1.52 liraydı. 200 lira ise yaklaşık 131 dolara denk düşüyordu. Bugün 131 dolar 5.672 lira ediyor. Ancak Türk ekonomisi krizden krize koşarken, TL’de döviz kurları karşısında olağanüstü bir kayıp yaşadı. Bugün dolar 43.3 liradan işlem görürken, 200 lira ise sadece 4.6 dolar ediyor. TL sadece dolar karşısında değer kaybetmedi. 2009’da Euro 2.13 liradan işlem görüyordu. Bugün ise Euro 51.43 liradan satılıyor. 2009’da 93.8 Euro eden en büyük paramız artık sadece 3.8 Euro ediyor.

NAKİT VALİZLE TAŞINIYOR

TL’nin hızla değer yitirmesine karşın yeni banknotların tedavüle çıkarılmaması nakit alışverişe de ağır bir darbe vurdu. Para piyasası uzmanları en büyük sıkıntının oto galerilerde ve tapu dairelerinde yaşandığına dikkat çekerek nakit paranın artık valizle taşındığını belirtiyor. Nitekim 1 milyon liralık bir ödeme için 5 bin adet 200 lira taşımanız gerekiyor.

SEPET 4.367 TL’YE ÇIKTI

Öte yandan liradaki kayıp vatandaşının sofrasını eritti. Temel gıda ürünlerinin fiyatları, 2009’dan 2026’a kadar katlanarak yükseldi. 2009’da 200 liraya satın alabildiğimiz bir ürün sepetini alabilmek için Merkez Bankası enflasyon hesaplayıcısına göre bugün 4.367 lira harcamamız gerekiyor. Örneğin 2009’da kilogramı 16 TL olan dana etinin fiyatı 2026’da 865 TL’ye, 4.43 TL olan tavuk etinin kilogram fiyatı 113 TL’ye, beyaz peynirin kilogram fiyatı 11 TL’den 339 TL’ye ulaştı. 200 lira tedavüle çıktığında benzinin litre fiyatı 2.72 lira iken, bugün 55.15 liraya ulaştı. 200 lira ile 2009’da 73.5 litre benzin alınabilirken, şimdi sadece 3.6 litre alabiliyoruz.

Yarım hamburger alınabiliyor

Enflasyonla gıda fiyatları kontrolden çıktı. Bugün en çok tartışılan konuların başında menü fiyatları geliyor. Hesabı ödemek için destelerle 200 TL taşımak gerekiyor. Big Mac Menü hesabı da bunun çarpıcı bir örneği. 2009’da 200 TL tedavüle çıktığında Big Mac Menü’nün fiyatı 8.50 liraydı. En büyük banknotumuzla 23.5 adet hamburger almak mümkündü. Bugün itibarıyla restoranda Big Mac Menü’nün fiyatı 400 lirayı buluyor. 200 lira ile ise sadece yarım hamburger alabiliyoruz. 23.5 adet hamburger almak için bugün 9.400 lira ödemek gerekiyor. Nakit ödeme için 47 adet 200 TL banknot gerekiyor.

NEFES