AKP'de güç merkezleri çatırdıyor: Erdoğan bile bunu beklemiyordu

Türkiye'yi sarsan fon soruşturmasının ekonomiye etkisine ilişkin çarpıcı rakamlar ortaya atıldı. Sözcü TV'de Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine dayandırdığı hesaplamalarına göre son iki ayda hisse senedi, yatırım fonları ve diğer finansal araçlarda toplam 110 milyar dolarlık değer kaybı yaşandığını öne sürüldü. Fon krizi AKP'nin kemik seçmenini de ciddi oranda etkiledi, Erdoğan'ın da tahminlerinin ötesinde vatandaşın tepkisi büyüdü.

Türkiye gündemindeki fon soruşturmasının ekonomik ve siyasi sonuçları tartışılmaya devam ederken, finans piyasalarında yaşanan değer kayıplarına ilişkin dikkat çekici bir hesaplama gündeme geldi.

Sözcü TV'de fon tasfiyeleri, Borsa İstanbul, bireysel emeklilik sistemi ve özel sektör tahvillerindeki gelişmeleri değerlendiren bir yorumcu, yaklaşık iki aylık süreçte finansal varlıklarda 110 milyar dolara ulaşan bir kayıp yaşandığını gündeme geldi.

Söz konusu hesaplamayı Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ve Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine dayandırdığını belirterek, yaşananların yalnızca fon yatırımcılarıyla sınırlı olmadığını ileri sürüldü.

BORSA İSTANBUL'DA 60 MİLYAR DOLARLIK KAYIP İDDİASI

Programda paylaşılan hesaplamaya göre, ağustos ayı sonunda Borsa İstanbul'daki halka açık hisselerin toplam değeri yaklaşık 198 milyar dolar seviyesindeyken, kasım ayındaki son kapanış itibarıyla bu tutar 138 milyar dolara geriledi.

İki aylık dönemde 60 milyar dolarlık düşüş yaşandığını belirten Prof. Dr. Evren Bolgün, yatırımcı sayısındaki azalmaya da dikkat çekti.

Ağustos ayında yaklaşık 6,8 milyon olan hisse senedi yatırımcısı sayısının 6,6 milyona gerilediğini söyleyen yorumcu, yaklaşık 280 bin kişinin piyasadan çıktığını öne sürdü.

Borsadaki değer kaybının fon soruşturmasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunan yorumcu, en büyük ekonomik etkinin hisse senedi piyasasında görüldüğünü ifade etti.

FONLARDA 35 MİLYAR DOLARLIK DÜŞÜŞ

Yatırım fonlarındaki gelişmelere de değinilen programda, ağustos sonundan 13 Kasım'a kadar yaklaşık 35 milyar dolarlık değer kaybı yaşandığı ileri sürüldü.

Tasfiye sürecine alınan fonların başlangıçtaki toplam büyüklüğünün yaklaşık 827 milyar lira olduğunu hatırlatan yorumcu, bu tutarın o dönem yaklaşık 17 milyar dolara karşılık geldiğini belirtti.

Güncel hesaplamasında tasfiye kapsamındaki tutarın dolar karşılığının yaklaşık 13 milyar dolara gerilediğini söyleyen yorumcu, yatırımcılara yapılan ödemelerin kapsamını da sorguladı.

"827 MİLYAR LİRANIN 161 MİLYARI ÖDENDİ, GERİ KALANI NE OLDU?"

Fon tasfiyelerinde yaklaşık 161 milyar liralık ödeme yapıldığının açıklandığını belirtildi, başlangıçta duyurulan toplam tutarla yapılan ödemeler arasındaki farka dikkat çekildi.

Yatırımcıların yüzde 75'ine ödeme yapıldığı yönündeki açıklamaların bütün alacakların karşılandığı anlamına gelmeyebileceğini savunan yorumcu, şunları söyledi:

"İlk açıklanan tasfiye 827 milyar gibi bir yekûn vardı. 161'i ödendi, kalanı ne oldu? Çok kişiye ödendi deniliyor. Yüzde 75'ine çıktık, 330 küsur bin kişiye ödeme yaptık deniliyor. Ama orada bazı yatırımcıların belki 23 fonda yatırımı vardı. Bir tanesinden ödendiği için tamamı ödenmiş gibi sayıya girmiş olabilir."

Ödeme süreçlerine ilişkin ayrıntıların yeterince açıklanmadığını ileri süren yorumcu, tasfiye işlemlerinde daha fazla şeffaflık sağlanması gerektiğini vurguladı.

BİREYSEL EMEKLİLİK VE TAHVİL PİYASASI DA GÜNDEMDE

Programda yalnızca hisse senetleri ve yatırım fonları değil, bireysel emeklilik sistemi (BES) ile özel sektör tahvillerindeki gelişmeler de ele alındı.

Özel sektör tahvil piyasasında yaklaşık 3,5 milyar dolarlık kayıp yaşandığını ileri süren yorumcu, şirketlerin para piyasası fonlarından yaklaşık 1,1 trilyon liralık çıkış gerçekleştiğini belirtti.

Bireysel emeklilik sistemindeki hisse senedi ağırlıklı ve değişken fonlarda da yaklaşık 30 milyar liralık kayıp hesapladığını ifade etti.

Programda, farklı yatırım araçlarındaki değer kayıplarının bir arada değerlendirilmesi gerektiği savunuldu.

"SEÇMENİN YÜZDE 17'Sİ ETKİLENDİ"

Ekonomik tablonun siyasi sonuçları olabileceğini belirten yorumcu, yaklaşık 10,6 milyon yatırımcının finans piyasalarındaki gelişmelerden etkilendiğini öne sürdü.

Türkiye'deki seçmen sayısının yaklaşık 64 milyon olduğunu hatırlatan yorumcu, şu değerlendirmede bulundu:

"110 milyar dolarlık bir kayıp varsa ve buradan da 10 milyon 600 bin, yani 11 milyona yakın vatandaş etkilendiyse, toplam seçmenin yüzde 17'si bu işten etkilenmiş. Hiç kimse bana bunun üstü kapatılacak, rahat ve kolay çözülecek bir olay olduğunu anlatmasın."

Yorumcu, yatırımcıların ailelerinin de ekonomik sonuçlardan etkilendiğini belirterek, yaşananların toplumdaki etkisinin doğrudan yatırım yapan kişi sayısının ötesine geçtiğini savundu.

"30 MİLYON İNSANIN CANI YANDI"

Programın bir diğer konuğu Mehmet Aslan ise yatırımcıların aileleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, ekonomik etkilerin çok daha geniş bir nüfusa yayıldığını ileri sürdü.

Aslan, yaklaşık 10 milyon yatırımcının aileleriyle birlikte düşünüldüğünde 30 milyon kişinin bu süreçten etkilenmiş olabileceğini savundu.

Ekonomik sıkıntıların yaşandığı bir dönemde ortaya çıkan iddiaların toplumdaki tepkileri artırdığını belirten Aslan, soruşturmanın siyasi sonuçlarının da ağır olabileceğini ifade etti.

ERDOĞAN'IN TAHMİNLERİNİN ÖTESİNDE BÜYÜDÜ

Fon krizinin başlangıcında yapılan açıklamaların sertliği zaman zaman daha da arttı, krize dair kulislere sızan haberlere göre Erdoğan'ın fon krizi konusundaki tepkisi gittikçe büyüdü, AKP'nin oy kaybettiği anketlerde de seçmenin tepkisi dikkat çekti.

Fon soruşturmasının iktidar içerisindeki yansımalarına da değinen Mehmet Aslan, bazı kamu görevlilerinin hukuki sorumluluk doğurabilecek işlemlere imza atmaktan kaçındığını iddia etti.

Aslan, torba yasa düzenlemeleri üzerinden bürokratlara sağlanan güvenceleri eleştirerek, iktidar içerisinde ciddi bir güven sorunu yaşandığını savundu.

"Artık devlet personeli ve bürokratlar, en basit memur dahi 'Ben buna imza atmam' diyecek noktaya geldi" diyen Aslan, yaşananları AK Parti açısından önemli bir siyasi kırılma olarak değerlendirdi.

Aslan, "AK Parti'nin sonunu hazırlayan en büyük olaylardan bir tanesi de bu" ifadelerini kullandı.

"ÜSTÜ KAPATILMAYA ÇALIŞILIYOR" İDDİASI

Soruşturmanın bazı isimlere uzanmasının engellendiğini ileri süren Aslan, kamuoyunun dikkatinin farklı siyasi gündemlere yönlendirilmeye çalışıldığını savundu.

Aslan, bazı kişilere yönelik işlemlerin yetersiz kaldığını iddia ederek, soruşturmanın bütün bağlantılarının ortaya çıkarılması gerektiğini belirtti.

Muhalefetin dosyanın takipçisi olması gerektiğini söyleyen Aslan, soruşturmayla ilgili isimlerin yer aldığı listenin açıklanmaması durumunda bile zamanla kamuoyuna sızabileceğini öne sürdü.

Sözcü