Hazır giyimde kriz büyüyor: Anadolu'da fabrikalar kapanıyor

Savaşın uzaması hazır giyimde pandemiden daha ağır etki yaratacak. 100 bin kişilik istihdam kaybı bekleniyor, fabrikalar da kapanıyor.

Emek yoğun sektörlerin başında gelen ve son üç yılda 400 bini aşkın kişinin işini kaybettiği, 10 bin işletmenin kapandığı hazır giyim ve tekstile şimdi de İran savaşı darbe vuracak. Bu yılın ikinci yarısında iyileşme bekleyen sektörde, umutlar da adeta suya düştü.

İyileşme beklentisi yılın son çeyreğine sarkarken, savaşın uzaması ve maliyetlerin artması, enflasyon, kur ve faiz dengesizliğiyle 100 bin kişinin daha işini kaybetmesi bekleniyor. Sanayiciler, “Bugün Anadolu’daki fabrikaların sırayla kapanışını izliyoruz. Bu yüksek maliyetler ve faizlerle sanayinin yaşama şansı da kalmıyor” dedi.

BÖYLE BİR KRİZ YAŞAMADIK

İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) Başkan Yardımcısı Mustafa Paşahan, kur ve enflasyon dengesinin savaştan çok daha büyük bir etki yarattığını söyledi.

Paşahan, 1994 ve 2001 krizlerine atıfta bulunarak, “Büyük kriz oldu ama böylesi olmadı. Yani biz şu an neredeyse 400 bine yakın istihdamda kayıp verdik. Bunun tek bir sebebi var, yüksek maliyetler” diye konuştu. Paşahan, Türkiye’de olan alım gruplarının korunmasının bile sektör açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak, kur, faiz ve enflasyon dengesizliğinin sonucuna dair “En az 100 bin kişilik istihdam kaybı daha verirsin. Bugün Anadolu’daki fabrikaların sırayla kapanışını izliyoruz. Bir daha ben Anadolu’ya gidip bir fabrika yapar mıyım? Yapamam. Dolayısıyla kimi oraya götüreceksiniz? Hangi sanayiciyi oraya götüreceksiniz?” diye konuştu.

YÜZDE 5 KAYIP OLUR

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, savaşın uzamasıyla en kötü senaryonun yaşanacağını vurgulayarak, “Enerji fiyatları arttığı için tüketim sıkıntı yaratabilir. Savaşın uzun sürmesi pandemi etkisi bile yaratabilir. Enflasyonu hallediyoruz gibi bir sürece girmiştik. Yılın ikinci yarısında Avrupa’nın da artık bize mecburen orta adetleri yaptıracağı sürece gireceğimizi bekliyorduk. Ancak savaşla birlikte bir çeyrek kaybedeceğiz. Bu yıl yüzde 5 istihdam kaybı yaşayabiliriz” dedi.

Fayat, bu yılın sektör açısında yüzde 5-6 gibi bir küçülme ile kapatılacağını, büyümenin de ancak 2027’de olabileceğini aktardı.

YAŞAMA ŞANSI ÇOK ZOR

Konfeksiyon Yan Sanayicileri Derneği (KYSD) Başkanı Dr. Murat Özpehlivan, konfeksiyon yan sanayinde 80-100 bin civarında kişinin çalıştığını belirterek, “Ama son dönemde bizde de istihdam azalmaya başladı. Bundan aşağısı da artık bıçak sırtı. Bundan sonra gerçekten alarm sinyalleri vermeye başlayacak. Sektörün yaşaması için hızlıca kredi garanti fonu gibi kredilerin hayata geçirilmesi gerekiyor. Kabul edilebilir faiz oranlarıyla borç yapılandırılmasına gidilmeli” dedi.

Bu kadar yüksek faizlerle Türkiye’de sanayinin yaşama şansının çok zor olduğuna dikkat çeken Özpehlivan, savaşın uzaması halinde, petrol fiyatlarına bağlı olarak enflasyonun da artabileceğini anlattı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili ve Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) Koordinatör Başkanı Fikret Kileci de, savaş nedeniyle ciddi bir belirsizlik yaşandığını, herkesin bekle gör dönemine geçtiğini, Orta Doğu’da işlerin durduğunu söyledi.

NEFES