Karahan, TÜİK'i kurtarmak isterken gerçeği itiraf etti: İkinci iş arayanların sayısı artmış

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ekonomiye ilişkin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda sunum yaptı. Karahan burada milletvekillerinin de sorularını yanıtladı.

Vekiller Karahan'a Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan resmi işsizlik oranı ve geniş tanımlı işsizlik oranının neden farklı olduğunu sordu.

Karahan'a geniş tanımlı işsizliğin neden TÜİK işsizliğinin tersi yönünde hareket ettiği soruldu.

Dünya'nın haberine göre Karahan, geniş tanımlı işsizliğin neden işsizliğin tersi yönünde hareket ettiğine dair popülarite kazanan iki sav olduğunu ifade ederek şunları söyledi:

"Bunlardan ilki; aslında iş bulabileceğinden ümidini kesen insanların iş bulmayı bırakmış olması; ikincisinin ise yarı zamanlı çalışan ama tam zamanlı çalışmak isteyen, dolayısıyla işinden memnun olmayan insanların artmış olması"

Karahan, yaygın kanının aksine geniş tanımlı işsizliğin yalnızca iş bulmaktan ümidini kesenler ya da yarı zamanlı çalışanlardan kaynaklanmadığını, farklı bir iş arayışında olan tam zamanlı çalışanların atıl iş gücünde sayıldığını ve yüzde 60'ının da tam zamanlı işte çalıştığını belirtti.

Karahan şu açıklamada bulundu:

"Farklı bir iş istediğini söyleyen insanlar atıl iş gücünde sayılıyor. Bu geniş kapsama göre işsiz sayılıyor. Bunların zaten yüzde 60'ı tam zamanlı işte çalışıyor. Bu da aslında salgın döneminde ortaya çıkan ve yaygınlaşan çalışma koşullarını değiştirme isteğinin bir yansıması. Biz böyle olduğunu değerlendiriyoruz. Esnek çalışma modelleri de buna olanak veriyor.

Bir diğer bulgumuz da, fiilî olarak haftada 40 saat ve üzeri istihdam edilip daha fazla çalışmak istediğini belirtenlerin oranının aynı beyanda bulunan ancak 40 saatin altında çalışan oranına yaklaşması. Yani burada daha başka bir işte çalışmak istediğini söyleyenler sadece 40 saat altında çalışan, yarı zamanlı çalışan insanlar değil, buradan kaynaklanmıyor."

VERİLER NE DİYOR?

Geniş tanımlı işsizlik oranları resmi işsizlik verilerinden çok daha yüksek.

TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 2024 yılında yüzde 8,7 seviyesinde gerçekleşirken geniş tanımlı işsizlik yüzde 26,7 oldu. Geniş tanımlı işsizlik veri setinin zirvesine çıkarken, işsizlik ise 12 yılın en düşük seviyesine geriledi.

2025 yılı verilerinde de tablo değişmedi. Ocak ayında işsizlik oranı yüzde 8,4 seviyesinde, geniş tanımlı işsizlik seviyesi ise yüzde 28,1 olarak gerçekleşti. Şubat ayında bu oranlar sırasıyla yüzde 8,2 ve yüzde 28,4 olarak gerçekleşti. TÜİK tarafında son açıklanan Mart 2025 işgücü istatistiklerinde göre ise işsizlik yüzde 7,9 olarak gerçekleşirken geniş tanımlı işsizlik yüzde 28,8 seviyesinde oldu.