Ölüyü diriltip halkı soymuşlar

Meyve ve sebze operasyonunda şok bulgular ortaya çıktı. 8 liraya satılan biber için 24 liralık makbuz düzenlendi. 503 ölü şahıs adına makbuz kesildi.

Türkiye'de yüksek enflasyonun ana nedenlerinden biri olarak görülen tarım sektörüne yönelik çarpıcı bir soruşturma başladı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına yönelik soruşturma kapsamında 22 ilde 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama yapıldı. 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi, 33'ü yakalandı. Soruşturma dosyasına göre çiftçiden alınan ürünler daha pahalı gösterilerek müstahsil (üretici) makbuzları kesildi.

'Tarladan markete fiyat yolculuğu' soruşturması kapsamında, 1.029 çiftçinin beyanına başvurulurken, 8-9 liraya satılan kapya biber için 18.7-23.95 liralık müstahsil makbuzları düzenlendiği, hatta 503 ölü şahıs adına dahi yüksek tutarlı makbuzlar kesildiği belirlendi. Bir başka çiftçi 11.5 liraya sattığı biber için 18.7 liralık müstahsil makbuzu düzenlendiğini bildirdi. Bir başka çiftçi ise üretmediği ve satmadığı bir ürüne yönelik adına makbuz düzenlendiğini beyan etti.

118 BİN TL'LİK MAKBUZ

Soruşturma kapsamında yapılan incelemeler sırasında çok sayıda firmanın yüzlerce ölü şahıs adına müstahsil makbuzları kestikleri belirlendi. Söz konu vatandaşların 2008-2024 yılları arasında hayatlarını kaybettikleri, bir kişiye kesilen makbuz sayısının 45'e kadar çıktığı görüldü. Soruşturma dosyasında tutarı 29 bin lira ile 118 bin lira arasında değişen tutarlarda ölü çiftçiler adına düzenlenen müstahsil makbuzlarına ilişkin liste yer aldı. Ürünlerin alış ve satış fiyatları arasında neredeyse fark bulunmayan bir firmanın alım satımlarına ilişkin görüşlerine başvurulan çiftçilerin tamamına yakını bu firmaya ürün satmadığını bildirdi. İncelemelerde bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı, adına belge düzenlenen kişilerin fiilen çiftçilik yapmadığı, bazılarının ise ilgili firmayı tanımadığını ve herhangi bir ürün teslim etmediğini beyan ettiği belirtildi. Bazı makbuzlarda gösterilen ürün miktarlarının çiftçilerin arazi büyüklüğü ve makul üretim kapasitesiyle açıklanamadığı, miktarlarının bölgesel ve teknik verim değerlerinin önemli ölçüde üzerinde olduğuna işaret edildi.

Hazırlanan raporda, bu belgelerin ayrıca kaynağı belirsiz veya kayıt dışı temin edilen ürünlerin işletme stoklarına dahil edilerek sonraki satışların kayıtlı mal hareketi gibi gösterilmesine dayanak oluşturabileceği kaydedildi. Raporda, toplam mal alımlarının en az yüzde 70'i müstahsil makbuzuna dayanan firmalar ile müstahsillerden belgeli alım tutarı 500 milyon lira ve üzerinde bulunan firmaların riskli mükellef grubunda değerlendirildiği, belirlenen kriterler doğrultusunda 207 firmanın araştırma kapsamına alındığı ifade edildi.

6 TON ALIP 10 TON SATMIŞ

Soruşturma kapsamında bir firmanın 2026 yılı ilk çeyreğinde müstahsil makbuzu ile 6.7 ton portakal satın alırken, aynı dönemde 9 ton portakal satışı gerçekleştirdiği ortaya çıktı.

BAKAN GÜRLEK DUYURDU

Akın Gürlek, "Soruşturma kapsamında, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya büyükşehir belediyeleri hal müdürlüklerine yazılan müzekkerelerde şüpheliler hakkındaki yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporlar soruşturma dosyasına eklendi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, üreticiyi, vatandaşı ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadeleyi sürdürdüklerini aktardı. Gürlek, "Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecek" dedi.

NEFES