Tek sonuç, iki farklı yaklaşım… Brezilya CoronaVac’a ‘tamam’ dedi, Hong Kong bekleyecek

Pandemiden en ağır etkilenen ülkelerden biri olan Brezilya'da, Türkiye'de de kullanılmaya başlanan CoronaVac'ın Faz3 çalışmalarında yüzde 50.4'lük etkinlik oranına ulaşıldı. Brezilya bu sonuçla aşılamaya geçerken Hong Kong aynı orana bakarak bekleme kararı aldı. Peki aynı sonuçtan iki farklı yaklaşım nasıl çıktı?

Corona virüsü ile mücadelede tünelin ucundaki ışık olarak beklenen aşı süreci başladı. Testler, Faz3 çalışmaları, sonuçlar ve acil durum kararlarıyla farklı ülkeler, farklı aşılarla, kendilerine uygun farklı çözümler arıyor. Hong Kong ve Brezilya ise aynı aşı için değişik çözümler geliştirmiş durumda.

Ağırlıklı ve öncelikli olarak CoronaVac kullanacak olan bu iki ülkeden Brezilya, Faz3 çalışmalarında ortaya çıkan yüzde 50.4 başarı oranıyla aşılamaya geçecek. Hong Kong ise aynı oranı göz önüne alarak beklemeye karar verdi. Peki bu nasıl oluyor? İki ülke, aynı orana bakarak bu denli zıt kararları nasıl alabiliyor?

Endişeler, şeffaflık ile ilgili soru işaretleri, corona virüsü nedeniyle evlere tıkılmanın, finansal olarak krize düşmenin de getirdiği anksiyete ve buna bağlı genel tedirginlik, aşı konusuna da sirayet ediyor ve bu çok doğal zira konu çok kritik.

DÜNYA’NIN İKİ UCUNDA İKİ FARKLI YAKLAŞIM

Bilimsel veriler ile “sansasyon” içeren açıklamalar ve haberlerin çarpıştığı bu noktada Hong Kong ve Brezilya’nın durumuna da iki ülkenin gerçekleri çerçevesinden bakmak gerekiyor. Adeta Dünya’nın iki ucunda, birbirinden çok farklı kültürlere sahip, nüfus ve yüzölçümü olarak da taban tabana zıt bu iki ülke corona virüsü ile mücadelede de yaklaşım ve sonuç açısından adeta iki uç noktayı oluşturuyor.

Brezilya siyasilerin aldığı kararlar, süreçle ilgili yanlış okumalar ve ülkenin de şartları nedeniyle Covid19’u ağır bir şekilde yaşıyor. Devlet Başkanı Bolsonaro sert bir şekilde eleştirilirken protestolar esnasında bir binaya yansıtılan fotoğrafta “Görevinden azledilene kadar kaç ölüm daha olacak?” ifadeleri yer aldı. (Fotoğraf: Reuters)

FARK 44 KAT!

Yaklaşık 8.4 milyon vakanın görüldüğü Brezilya’da 208 bin 291 kişi yaşamını yitirdi. Hong Kong’da ise 9 bin 503 vaka görülürken Covid19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 162… 213.3 milyon nüfuslu Brezilya ile 7.5 milyonluk Hong Kong’u yalnızca sayılar üzerinden kıyaslamak tam olarak doğru olmayacaktır. Daha gerçekçi bir kıyaslama yapmak gerekirse Hong Kong’da ölüm oranı 1 milyonda 22 kişi iken Brezilya’da bu oran 1 milyonda 976. Yani fark neredeyse 44 kat. Bu oranın Türkiye’de 1 milyonda 279 olduğunu da belirtmekte fayda var.

Brezilya Covid19’u çok çok ağır bir şekilde yaşıyor. Dünyada nüfus yoğunluğunun en yüksek olduğu yerlerden biri olmasına rağmen baştan beri çok sıkı önlemler alan ve nüfusunun yaklaşık yüzde 78’ine test yapmayı başaran Hong Kong ise pandeminin başarılı ülkeleri arasında. Bu kıyaslama önemli çünkü iki ülkenin aldığı kararda sürecin baştan sona nasıl yönetildiğinin de büyük bir payı var.

Görece düşük olmasına rağmen aslında aşılamaya engel teşkil etmeyen 50.4’lük oran dünya genelinde soru işaretlerini kaşırken tüm süreçten oldukça trajik boyutta etkilenen Brezilya aşılamaya başlama kararı aldı.

‘ZENGİN ÜLKELER GİBİ…’

Brezilya’da sağlık otoritelerine aşı üzerine danışmanlık yapan bilim insanı Natalia Pasternak Taschner ise farklı bir noktaya parmak bastı. Washington Post’a konuşan mikrobiyolog ülkenin ekonomik şartları nedeniyle bir tercih fırsatının olmadığını dile getirirken, “Brezilya, zengin ülkeler gibi Pfizer ve Moderna aşısı alabilecek rekabet gücünde değil. Ayrıca bunun lojistiğini yapacak, uygulayacak ve uygun sıcaklıklarda saklayacak güçte de değil. Gelişmekte olan bir ülke olarak bunu yapamayız” dedi.

Çin’in bir özel idari bölgesi olan Hong Kong’un elinde ise bekleme lüksü var ve bu lüks süreç yönetimi ile elde edildi. 12 Ağustos’tan beri günlük ölüm sayısının 5’i hiç aşmadığı Hong Kong, aşı ile ilgili tüm Faz3 çalışmasının noktalanmasını ve SinoVac’ın ortak verileri açıklamasını beklemek istiyor.

Ayrıca Faz3 çalışmalarında yer alan ülkeler arasında olmaması da Hong Kong’u bekleme kararı almaya iten ikinci madde olarak öne çıkıyor. Hong Kong hükümetinin aşı paneline danışmanlık yapan Wallace Lau, Financial Times’a yaptığı açıklamada “Sinovac’tan Faz3 çalışmaları üzerine bir belge almadık. Bu nedenle Sinovac aşısını uygulamaya geçmemiz henüz mümkün değil” ifadelerini kullandı.

İKİ SORU

Peki yüzde 50.4 aşıyı güvenilmez yapar mı? Hayır. Dünya Sağlık Örgütü aşının kullanılabilmesi için en az yüzde 50 oranında etkinlik göstermesi gerektiğini belirtiyor.

Faz3 çalışmalarında yer alıp almamak neyi etkiliyor? Faz3 çalışmasına katılmak, söz konusu aşı hakkında yerel bir veriye sahip olmak anlamına geliyor. Türkiye de CoronaVac’ın Faz3 çalışmalarında yer aldığı için elde edilen yerel verilerinden hareketle aşılamaya geçti.

Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. İftahar Köksal, 12 Ocak’ta Sozcu.com.tr’ye yaptığı açıklamada “Etkinlik oranının yüzde 51 olması acil kullanım onayı için yeterlidir” derken “Hiç aşı olmamak yerine böyle bir sonuç elde edilmesi iyidir. Toplumun belirli bir kesimini koruyabileceğiniz anlamına gelir… Pandemiyle mücadele ederken bazı durumlar göz ardı edilmek zorunda. İnsanlar çaresiz ve aşılanmak zorunda. Sonuçta aşının belirli bir düzeyde etkinliğinin olduğu gösterildi” ifadelerini kullanmıştı.

Daha kolay saklama koşullarıyla ağırlıklı olarak gelişmekte olan ülkelerin tercih etmesi beklenen CoronaVac ile ilgili olarak Brezilya’da, Endonezya’da ve Türkiye’de birbirinden farklı sonuçların elde edilmesi ile Hong Kong’da aşıya karşı oluşan genel endişe havası üzerine Sinovac Biotech CEO’su Yin Weidong, gereken belgelerin Hong Kong’a gelecek hafta gönderileceğini açıkladı. Sinovac’ın yakın zamanda Faz3 çalışmalarından elde edilen ortak sonuçları da yayınlaması bekleniyor.

https://www.sozcu.com.tr/2021/dunya/teksonucikifarkliyaklasimbrezilyacoronavacatamamdedihongkongbekleyecek6213922/